Welk deurbeslag hoort bij welke bouwperiode?
Een pand uit 1905 vraagt om ander beslag dan een jaren dertig woning. Kijk eerst naar het bouwjaar en kies daarna materiaal en afwerking. Zo voorkom je dat de nieuwe krukken er als vreemde eend in de bijt uitzien.
| Periode | Gangbaar materiaal | Typische vorm | Waar je het vindt |
|---|---|---|---|
| Tot 1850 | Smeedijzer, gegoten messing | Smalle klink of ronde knop op langschild | Antiek deurbeslag |
| 1850 tot 1900 | Messing, porselein, glas | Bolle knop met versierde rozet | Deurknoppen |
| 1900 tot 1930 | Brons, gelakt messing | Haakse kruk op ronde rozet | Brons deurbeslag |
| 1930 tot 1960 | Chroom, nikkel, aluminium | Rechte of licht gebogen kruk, strakke rozet | Deurkrukken |
Twijfel je tussen twee periodes? Kies dan het sobere beslag. Dat past bijna altijd beter dan iets dat te rijk versierd is voor het huis.
Passen nieuwe krukken op een oud slot?
Vaak wel, als je de maten kent. Oude binnendeuren hebben meestal een bontebaardslot (BB56) en een vierkante stift van 8 mm. Meet voor je bestelt de hartafstand van het sleutelgat tot de kruk en kijk of er een vierkant gat of een rond gat in de deur zit.
| Onderdeel | Oud pand | Nieuwe variant |
|---|---|---|
| Sleutelgat binnendeur | Bontebaard BB56, hart 56 mm | Blind, BB56 of PC55 voor een cilinderslot |
| Stift van de kruk | Vierkant 8 mm | Vierkant 8 mm, ook als verende krukset |
| Deurdikte | 35 tot 40 mm | Stift met verstelbare lengte voor 38 tot 45 mm |
| Scharnier | Smal scharnier, vaak 3 inch | Kogellagerscharnier 89x89 mm |
| Voordeur | Insteekslot met knopcilinder | PC72 of PC92 met SKG-cilinder, zie cilinders |
Welk materiaal kies je bij een historisch pand?
Messing is de veiligste keuze voor herenhuizen en grachtenpanden. Het krijgt een warme patina en past bij bijna elke periode voor 1930. Brons wordt donkerder en past goed bij panden uit het begin van de twintigste eeuw. Smeedijzer hoort bij boerderijen en stadswoningen van vroeger.
Kies een geborstelde of verouderde afwerking als het pand een doorleefde uitstraling heeft. Hoogglans oogt snel te nieuw. Heb je bestaand beslag dat je wilt laten matchen, bekijk dan eerst brons deurbeslag en antiek deurbeslag naast elkaar.
Wat mag je vervangen bij een monument?
Bij een rijksmonument of beschermd stadsgezicht mag je beslag meestal niet zomaar vervangen. Vraag vooraf na bij de gemeente of de monumentencommissie wat is toegestaan. Soms mag je nieuw beslag plaatsen als het historisch verantwoord is, soms moet het originele beslag blijven en laat je het alleen restaureren.
Wat je bijna altijd wel mag aanpassen is wat niet zichtbaar is. Achter een authentieke klink kun je een moderne SKG-cilinder of een set veiligheidsbeslag plaatsen. Zo voldoet de voordeur aan de eisen van je verzekeraar en blijft de gevel zoals hij was.
Uit de praktijk van onze showroom
Een klant uit Deventer kwam met een herenhuis uit 1912. Veertien binnendeuren, allemaal met een bontebaardslot BB56 en vierkante stift van 8 mm. Hij wilde de sloten houden, maar had geen enkele kruk meer die netjes aansloot. We maten de hartafstand na, zagen dat de deurdikte 38 mm was en kozen een haakse kruk in brons op een ronde rozet van 53 mm. Zo bleven de oude sloten gewoon zitten en hoefde er geen gat in de deur bij.
Wat bestel je nu?
Tel eerst je deuren en noteer per deur het slottype en de deurdikte. Bestel daarna per deur:
- een kruk of knop op rozet uit antiek deurbeslag of brons deurbeslag, met een stift van 8 mm;
- een blinde rozet of sleutelrozet als je oude gat erachter moet verdwijnen;
- drie kogellagerscharnieren van 89x89 mm als je de deur opnieuw ophangt.
Voor de voordeur voeg je een SKG-cilinder toe in de juiste lengte.
Veelgestelde vragen
Welk deurbeslag past bij een monumentaal pand?
Kies materiaal en vorm die bij de bouwperiode horen. Smeedijzer past bij boerderijen en oude stadswoningen, messing bij statige herenhuizen en brons bij panden waar een doorleefde patina mooi staat. Een verouderde afwerking sluit beter aan dan strak gepolijst beslag.
Mag ik zomaar het deurbeslag van een monument vervangen?
Bij een rijksmonument of beschermd stadsgezicht meestal niet zonder overleg. Vaak heb je toestemming van de gemeente of een monumentencommissie nodig. Vraag het vooraf na, want achteraf herstellen kan duur uitpakken.
Past een moderne kruk op een bontebaardslot?
Ja, mits de stift 8 mm vierkant is en de hartafstand klopt. Een krukset met verstelbare stift past op deuren van 38 tot 45 mm. Meet de dikte van je deur voor je bestelt.
Kan ik moderne veiligheid combineren met antiek ogend beslag?
Ja. Achter een authentieke klink of knop kun je een SKG-cilinder of meerpuntssluiting plaatsen. Zo voldoe je aan de huidige inbraakeisen en blijft de zichtbare kant historisch.
Hoe voorkom ik dat nieuw beslag te nieuw oogt?
Kies een verouderde, gebruineerde of geborstelde afwerking in plaats van hoogglans. Brons en ongelakt messing krijgen vanzelf een patina die met het pand meegroeit.
Welke scharnieren kies ik voor zware oude deuren?
Een kogellagerscharnier van 89x89 mm, drie per deur als de deur zwaarder is dan zo'n 30 kilo. Dat voorkomt doorzakken en klemmen.
Hulp nodig?
Weet je niet zeker welk slot er in je oude deur zit? Stuur ons een foto van de voor- en achterkant van het slot en noem de deurdikte. We zoeken dan met je mee naar kruk, rozet en scharnier die erbij passen. Of kom langs in de showroom en leg de afwerkingen naast elkaar. Je bereikt ons via de contactpagina.
