Eerst dit: welk koper heb je in handen?
Dit is de vraag die bijna elk poetsartikel overslaat, en precies de vraag waar het misgaat. Er zijn drie soorten koper deurbeslag en ze vragen alle drie een andere aanpak.
| Soort | Hoe herken je het | Poetsen met koperpoets? | Wat gebeurt er bij patina |
|---|---|---|---|
| Massief koper of koperlegering | zwaar in de hand, magneet plakt niet, kras op een verborgen plek blijft koperkleurig | ja, gerust | wordt donkerbruin tot groen, is er af te poetsen |
| Verkoperd staal | magneet plakt, laag is 5 tot 25 micron dun | heel voorzichtig, alleen een niet schurend middel | doorschuren geeft grijze plekken die niet terugkomen |
| Koper PVD op rvs | egale kleur, harde glans, magneet plakt meestal niet | nee, alleen zeep en water | krijgt geen patina, laag is 0,25 tot 4 micron |
De magneettest kost je vijf seconden en voorkomt de duurste fout. Twijfel je nog, kijk dan aan de achterkant van de rozet. Daar zie je bij verkoperd staal vaak een grijs randje waar de laag niet helemaal doorloopt.
Koper PVD poets je niet
De koper deurkrukken die wij verkopen zijn vrijwel allemaal koper PVD op een rvs kern, zoals de STERK OVAL 1741 en 1742 uit onze koper deurkrukken op rozet. Die laag is tussen 0,25 en 4 micron dik, honderd keer dunner dan een haar, en keihard. Hij verkleurt niet, oxideert niet en heeft dus geen poetsmiddel nodig.
Gebruik je er toch koperpoets op, dan schuur je de laag dof. Dat is niet terug te draaien. Een sopje met afwasmiddel en een microvezeldoek is alles wat koper PVD ooit nodig heeft. Meer over die techniek lees je in ons artikel over PVD coating.
Waarom massief koper verkleurt
Koper reageert met zuurstof, vocht en de zuren op je vingers. Dat geeft eerst een matte, roze bruine tint, daarna donkerbruin en na jaren buiten een groene patina. Dat is geen roest en het tast het metaal niet aan. Het is een beschermlaagje dat het koper eronder juist intact houdt.
Buiten gaat het sneller. Regen, zon en vooral zout in de lucht aan de kust versnellen het proces flink. Een voordeurgreep aan zee kan binnen een jaar donker zijn, terwijl dezelfde greep in een binnenhal jaren mooi blijft.
Vind je die verandering juist mooi, dan hoef je niets te doen. Lees dan ons artikel over living finish, waarin we uitleggen hoe je koper en messing bewust laat verouderen.
Waarmee poets je koper?
| Middel | Waarvoor | Let op |
|---|---|---|
| Afwassop met microvezeldoek | alle soorten koper, ook PVD | altijd de eerste stap, haalt vet en vingerafdrukken weg |
| Vloeibare koperpoets | massief koper, lichte aanslag | niet op PVD, spaarzaam op verkoperd staal |
| Koperpoets in pasta | massief koper, zware oxidatie | bevat schuurmiddel, alleen bij massief |
| Citroen met zout | massief koper, groene aanslag | maximaal 2 minuten laten inwerken, daarna grondig afspoelen |
| Azijn met zuiveringszout | massief koper, vastzittende patina | zuur, nooit op gelakt of PVD koper |
| Schuurspons of staalwol | nergens voor | geeft altijd zichtbare krassen |
Ketchup en tomatenpuree doen het overigens ook, dankzij het zuur erin. Leuk als proefje, maar het plakt en het ruikt. Een tube koperpoets van een paar euro werkt beter en gaat jaren mee.
Koper poetsen in vijf stappen
Stap 1. Demonteer als het kan. Een kruk of greep die van de deur af is, poets je vier keer zo snel en je houdt geen poetsmiddel op je deurblad. Hoe je dat doet lees je in ons artikel over deurbeslag verwijderen.
Stap 2. Ontvet eerst. Was het beslag met warm water en afwasmiddel en droog het af. Poets je over vet heen, dan smeer je het alleen maar uit.
Stap 3. Breng het middel dun aan. Een dot ter grootte van een erwt is genoeg voor een hele kruk. Werk in rustige cirkels met een zachte katoenen doek. Voor de naad tussen kruk en hals gebruik je een oude tandenborstel. De doek wordt donker, dat is de oxidatie die loskomt.
Stap 4. Spoel en droog direct. Resten poetsmiddel drogen op tot witte strepen in de kieren. Spoel af met lauw water en droog meteen na met een schone doek.
Stap 5. Bescherm. Wrijf een dun laagje meubelwas of carnaubawas uit over het koper. Dat vertraagt oxidatie met maanden en scheelt je twee tot drie poetsbeurten per jaar. Controleer meteen even of de schroeven van je rozet nog vastzitten.
Hoe vaak moet je koper poetsen?
| Situatie | Massief koper | Koper PVD |
|---|---|---|
| Binnendeur, normaal gebruik | 2 keer per jaar | afnemen als het vies is |
| Keuken of hal, intensief | 4 keer per jaar | afnemen als het vies is |
| Badkamer | 4 tot 6 keer per jaar | afnemen als het vies is |
| Voordeur, landinwaarts | 4 keer per jaar | afnemen als het vies is |
| Voordeur aan de kust | elke 6 tot 8 weken | afnemen als het vies is |
Uit de praktijk van onze showroom
Een klant uit Doetinchem kwam met vier koperkleurige deurkrukken die er na een half jaar vlekkerig uitzagen. Ze had ze bewerkt met een pasta koperpoets, in de veronderstelling dat het massief koper was. Het bleek koper PVD op rvs. Op twee van de vier krukken was de laag doorgeschuurd tot op het rvs, precies op de plek waar je hand het meest komt. Er zaten twee grijze plekken van ongeveer 15 mm in. Die krijg je er niet meer in. De andere twee krukken hebben we gered met alleen een sopje. Zij poetst nu niets meer en ze zien er drie jaar later nog uit als nieuw.
De vier fouten die we het vaakst zien
- Poetsen zonder te weten wat het is. Doe eerst de magneettest en zoek het product op.
- Staalwol of een schuurspons pakken. Koper is een zacht metaal, alles harder dan een doek geeft krassen.
- Zuur te lang laten staan. Citroen en azijn werken snel. Laat je het tien minuten zitten, dan bijt het in en krijg je een vlekkerig, roze oppervlak.
- Niet nadrogen. Water in de kieren van een rozet geeft binnen een week nieuwe donkere randjes.
Wat bestel je nu?
Is je koper deurbeslag te ver heen om nog te redden, of wil je juist beslag dat je nooit meer hoeft te poetsen? Kijk dan bij:
- koper deurkrukken op rozet in koper PVD, onderhoudsvrij en kleurecht
- het volledige assortiment koper deurbeslag voor rozetten, schilden en toebehoren
- messing ongelakt deurkrukken op rozet als je juist wel wilt dat het meeveroudert
- antiek deurbeslag voor een klassieke woning waar patina er gewoon bij hoort
- meubelgrepen in dezelfde kopertint, zodat keuken en deuren op elkaar aansluiten
Hulp nodig?
Weet je niet zeker of jouw beslag massief koper of koper PVD is? Stuur ons een foto van de voor- en achterkant en vermeld of een magneet blijft plakken. Wij zeggen je binnen een dag of je mag poetsen of dat je beter alleen een sopje kunt pakken. Dat is een mailtje van niks en het scheelt je mogelijk een set nieuwe krukken.
Veelgestelde vragen
Waarmee poets ik koper het beste?
Bij massief koper met een vloeibare koperpoets en een zachte katoenen doek. Bij zware groene aanslag werkt citroen met zout of azijn met zuiveringszout, mits je het maximaal twee minuten laat inwerken en daarna grondig afspoelt.
Hoe weet ik of mijn deurbeslag massief koper is?
Houd er een magneet tegenaan. Plakt de magneet, dan is het verkoperd staal en mag je niet schuren. Plakt hij niet, dan is het massief koper of koper PVD op rvs. Kijk dan of de kleur egaal en hard glanzend is, want dat wijst op PVD.
Mag ik koper PVD poetsen?
Nee. De PVD laag is 0,25 tot 4 micron dun en poetsmiddel schuurt hem dof. Een sopje met afwasmiddel en een microvezeldoek is genoeg, en meer heeft koper PVD ook nooit nodig.
Is koper poetsen hetzelfde als messing poetsen?
Grotendeels wel, want messing is een legering van koper en zink en oxideert op een vergelijkbare manier. Een gewoon koperpoetsmiddel werkt op allebei. Het verschil zit in de kleur, koper is roodbruin en messing geler. En ook hier geldt: een gelakte of met PVD afgewerkte uitvoering poets je niet.
Hoe vaak moet ik koper poetsen?
Massief koper binnen ongeveer twee keer per jaar, in een badkamer of keuken vier keer. Aan de kust kan een buitengreep elke zes tot acht weken een beurt gebruiken door het zout in de lucht.
Moet ik de groene patina wegpoetsen?
Dat is een smaakkwestie. Patina beschermt het koper eronder en tast het niet aan. Wil je glans, poets het dan weg. Vind je de verkleuring mooi, stof dan alleen af en laat het verder met rust.
Hoe houd ik het resultaat langer mooi?
Wrijf na het poetsen een dun laagje meubelwas of carnaubawas uit over het koper. Dat vertraagt oxidatie met maanden en scheelt twee tot drie poetsbeurten per jaar. In vochtige ruimtes neem je het beslag daarnaast wat vaker af.
Wat doe ik met een grijze plek in mijn koper?
Dan is de koperlaag doorgeschuurd tot op het staal of rvs eronder. Dat is niet te herstellen met poetsen. Vervangen is de enige oplossing, dus stop meteen met poetsen op de rest van het beslag.
