Wat maakt een scharnier voor een buitendeur anders?
Drie dingen: gewicht, weer en veiligheid. Een gangbare binnendeur van 880 x 2015 mm en 40 mm dik weegt tussen de 18 en 40 kg. Een geïsoleerde buitendeur van 54 mm dik zit al snel op 45 tot 70 kg. Dat verschil komt volledig op de scharnieren terecht.
Daar komt bij dat een buitendeur vocht, vorst en uv-licht te verduren krijgt. Gewoon blank staal gaat daar binnen een paar seizoenen van roesten, waarna de pen stroef gaat lopen. En als laatste is de scharnierzijde bij een naar buiten draaiende deur letterlijk bereikbaar voor een inbreker. Bij een binnendeur speelt geen van die drie een rol.
Scharnieren buitendeur en binnendeur naast elkaar
| Kenmerk | Binnendeur | Buitendeur |
|---|---|---|
| Gewicht deurblad | 18 tot 40 kg | 45 tot 70 kg |
| Gangbare maat | 76 x 76 of 89 x 89 mm | 89 x 89 mm |
| Bladdikte | 2 tot 2,5 mm | 3 mm of meer |
| Materiaal | staal, verzinkt staal, messing, zamak | rvs of zwaar verzinkt staal met coating |
| Lagering | glijlager voldoet meestal | kogellager of glijlager met bus |
| Veiligheid | niet nodig | SKG keurmerk met dievenpen |
| Aantal per deur | 2 tot 3 | 3 |
Twijfel je tussen twee maten? Neem dan de zwaarste. Een scharnier dat ruimer is bemeten slijt niet sneller, een te licht scharnier wel.
Maten en draagkracht op een rij
Scharniermaten worden genoemd als bladhoogte x bladbreedte in millimeters, gemeten met het scharnier open en plat. De draagkracht hieronder geldt voor een complete set op een deur.
| Maat | Bladdikte | Typisch voor | Tot ongeveer |
|---|---|---|---|
| 63 x 63 mm | 2 mm | luik, meterkastdeur, kastdeur | 20 kg |
| 76 x 76 mm | 2 tot 2,5 mm | standaard binnendeur | 40 kg |
| 80 x 80 mm | 2,5 mm | Belgische binnendeur | 40 kg |
| 89 x 89 mm | 2,5 tot 3 mm | zware binnendeur en buitendeur | 60 kg |
| 89 x 89 x 25 mm glijlager | 3 mm | buitendeur met SKG eis | 80 kg met 3 stuks |
Hoeveel scharnieren heeft een deur nodig?
Een lichte binnendeur tot 40 kg komt toe met twee scharnieren van 76 x 76 mm. Boven de 40 kg, bij een deurhoogte van meer dan 2115 mm of bij een buitendeur ga je naar drie stuks. Het derde scharnier zet je niet in het midden maar ongeveer 200 mm onder het bovenste, want daar zit de meeste trekkracht.
Wil je dit uitgebreider nalezen, inclusief de plaatsing in millimeters? Dat staat in onze blog over welke scharnieren je nodig hebt en hoeveel.
Materiaal: wat gaat buiten het langst mee
Buiten valt of staat alles met corrosie. Dit zijn de opties, van beste naar meest risicovol.
RVS
Roestvast staal blijft ook aan de kust en op het noorden in goede staat. Duurder in aanschaf, maar je vervangt het niet meer. De logische keuze voor een voordeur, achterdeur of tuindeur. Kijk in de zilveren en rvs scharnieren.
Verzinkt staal met poedercoating
Prima alternatief en fors goedkoper. Voorwaarde is dat de coating heel blijft. Boor je er een gat in of schuur je een hoek kaal, dan begint de roest daar. De zwarte scharnieren vallen meestal in deze groep.
Blank of vernikkeld staal
Alleen binnen. In een badkamer of bijkeuken met veel damp zie je hier binnen twee jaar al vlekjes.
Messing en brons
Mooi bij een klassiek interieur en buiten bruikbaar, maar het verkleurt. Bij een onbehandelde uitvoering hoort dat erbij. De bronzen scharnieren van Formani zijn hier een voorbeeld van.
Veiligheid aan de scharnierzijde
Draait je buitendeur naar buiten open, dan zitten de scharnierbladen aan de buitenkant. Een inbreker kan dan proberen de pen eruit te tikken of de deur aan die zijde uit het kozijn te wrikken. Een veiligheidsscharnier lost dat op met een dievenpen: een pen die in het tegenoverliggende blad valt zodra de deur dicht is, zodat de deur ook zonder pen niet uit het kozijn komt.
Bij ons zijn dat bijvoorbeeld de AXA Smart Easyfix 89 x 89 x 3 mm met SKG keurmerk en het AXA Titan glijlager veiligheidsscharnier 89 x 89 x 25 mm voor naar buiten draaiende deuren. Je vindt ze bij de AXA scharnieren. Combineer ze met goed veiligheidsbeslag en een cilinder met anti-kerntrek, anders verplaats je het zwakke punt alleen maar.
Zo kies je in vier stappen
- Weeg de deur, of schat hem. Binnendeur 40 mm dik: reken op 20 tot 25 kg. Massief of buitendeur van 54 mm: reken op 45 tot 70 kg.
- Meet het oude scharnier. Leg hem plat open en meet hoogte en breedte. Zo weet je of je 76 x 76, 80 x 80 of 89 x 89 mm nodig hebt en of het gat in het kozijn past.
- Kies binnen of buiten. Buiten altijd rvs of gecoat, met kogellager of glijbus, en bij een naar buiten draaiende deur met dievenpen.
- Controleer de schroeven. In de doos zitten vaak schroeven van 4 x 40 mm. Voor een zware of buitendeur pak je 5 x 60 mm, zodat je door het kozijnhout in het metselwerk komt. Losse maten vind je bij de scharnierschroeven.
Voor welke deur kies je wat?
Slaapkamer of woonkamer
Twee paumelles van 76 x 76 x 2,5 mm. Het voordeel van een paumelle is dat je de deur er zonder schroevendraaier uit tilt, handig bij verhuizen of schilderen.
Zware binnendeur of dubbele deur
Drie kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm. Die draaien merkbaar lichter en gaan niet piepen.
Voordeur of achterdeur
Drie veiligheidsscharnieren van 89 x 89 x 3 mm in rvs of gecoat staal, met dievenpen. Draait de deur naar binnen, dan mag de dievenpen weg maar blijft de zwaardere uitvoering nodig.
Berging, schuur of tuindeur
Rvs, ook als de deur goedkoop was. Juist bij een schuurdeur zit het scharnier het dichtst bij het opspattende water. Een scharnier met losse pen is hier praktisch bij een deur die je soms uitneemt.
Strak en modern interieur
Een onzichtbaar scharnier zit weggewerkt in deur en kozijn. Alleen binnen toepassen en er is een freesmal voor nodig. Meer daarover in onze blog over taatsdeuren en onzichtbare scharnieren.
Uit de praktijk van onze showroom
Een klant uit Didam kwam langs met een achterdeur die na anderhalf jaar al aanliep. Hij had bij een bouwmarkt drie scharnieren van 89 x 89 mm gekocht, maar in blank verzinkt staal en met de bijgeleverde schroeven van 4 x 40 mm. De deur woog gemeten 58 kg en hing aan de zuidwestkant, dus precies waar de regen tegenaan slaat. Twee van de drie pennen zaten al vast van de roest en het onderste scharnier had zich 3 mm uit het kozijn getrokken.
We hebben er drie rvs veiligheidsscharnieren van 89 x 89 x 3 mm voor teruggezet met schroeven van 5 x 60 mm. Kosten ongeveer 65 euro aan materiaal in plaats van de 850 euro die hij voor een nieuwe deur had geoffreerd gekregen. De deur sluit weer en de naad is rondom 3 mm.
Wat bestel je nu?
Weet je welke kant je op wilt, dan is dit de route.
- Binnendeur, gewoon vervangen: twee of drie paumelles in de maat van je oude scharnier.
- Binnendeur die piept of zwaar loopt: kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm.
- Buitendeur zonder veiligheidseis: rvs scharnieren uit de complete scharnieren collectie.
- Buitendeur met SKG eis of naar buiten draaiend: de AXA veiligheidsscharnieren.
- Stalen kozijn: aanlaspaumelles, die las je vast in plaats van schroeven.
- Vergeet de rest niet: passende scharnierschroeven en een onderhoudsspray voor het draaipunt.
Twijfel je nog tussen types in plaats van tussen maten? Lees dan eerst welk scharnier je nodig hebt, alle soorten op een rij.
Hulp nodig?
Weet je niet zeker of je oude scharnier 76 of 89 mm is, of wat je deur weegt? Stuur ons een foto van het scharnier met een rolmaat ernaast. Dan zeggen we je binnen een werkdag welke maat past en of je met twee of drie stuks toe kunt. Kom je liever langs, dan liggen alle uitvoeringen in de showroom zodat je ze naast elkaar kunt voelen.
Veelgestelde vragen
Welk scharnier heb ik nodig voor een buitendeur?
Drie stuks van 89 x 89 mm met een bladdikte van 3 mm, in rvs of zwaar verzinkt staal met coating. Draait de deur naar buiten open, kies dan een veiligheidsscharnier met dievenpen en SKG keurmerk.
Kan ik binnendeurscharnieren op een buitendeur gebruiken?
Beter van niet. Een binnenscharnier van 2 mm dik in blank staal draagt de 45 tot 70 kg van een buitendeur niet lang en gaat buiten roesten. Het gevolg is een deur die aanloopt en een pen die vastzit.
Hoeveel scharnieren heeft een buitendeur nodig?
Drie. Het derde scharnier plaats je niet in het midden maar ongeveer 200 mm onder het bovenste, want daar werkt de meeste trekkracht op de deur.
Wat zijn verlengde scharnieren voor een buitendeur?
Scharnieren met een langer blad, bedoeld voor kozijnen met een diepe sponning of voor deuren die verder uit het kozijn moeten kunnen draaien. Meet in dat geval eerst de sponningdiepte op, want de maat luistert nauw.
Hoe stel je scharnieren van een buitendeur af?
Bij een gewoon scharnier stel je niet af maar corrigeer je met langere schroeven of een vulplaatje achter het blad. Bij een 3D instelbaar verdekt scharnier draai je hoogte, breedte en aandruk apart bij. Dat leggen we stap voor stap uit in onze blog over een klemmende deur afstellen.
Zijn rvs scharnieren voor een buitendeur altijd beter?
Voor levensduur wel. Rvs roest niet en vraagt nauwelijks onderhoud. Verzinkt staal met een goede poedercoating is een stuk goedkoper en gaat ook jaren mee, zolang de coating heel blijft.
Wat is het verschil tussen een paumelle en een scharnier?
Een paumelle bestaat uit twee losse helften met een vaste pen in de onderste helft. Je tilt de deur er zo af. Een gewoon scharnier is een geheel en moet je losschroeven om de deur uit te nemen. Voor de draagkracht maakt het bij gelijke maat en dikte weinig uit.
Verder lezen: deur afstellen bij een klemmende deur en deurscharnieren: welke en hoeveel heb je nodig.
