Waarom gaat een slot stroef draaien?

Een profielcilinder is een fijn mechaniekje. Daarin zitten vijf of zes pinparen die elk maar een paar tiende millimeter speling hebben. Er hoeft dus weinig stof, zand of vocht bij te komen voordat je sleutel zwaar gaat.

Bij een voordeur komt er nog iets bij. Regen slaat het sleutelgat in en in de winter bevriest dat vocht. Dan sta je op een dinsdagochtend in het donker aan een sleutel te trekken die niet meer wil.

In verreweg de meeste gevallen is het slot dan niet kapot, maar vervuild. Dat los je op met de juiste spray en niet met een nieuwe cilinder.

Waarmee smeer je een slot?

Met een vet- en grafietvrije slotspray. Die reinigt het binnenwerk, verdringt vocht en laat geen laagje achter waar stof aan blijft plakken. Alle andere middelen die je in huis hebt liggen doen iets anders dan je hoopt. Hieronder zie je het verschil.

Slot smeren met siliconenspray, olijfolie of grafiet: liever niet

Dit zijn de drie tips die je overal op internet tegenkomt, dus even helder. Siliconenspray werkt kort en spoelt weg. Olijfolie is een plantaardige olie die oxideert en na verloop van tijd taai wordt. Grafietpoeder was ooit de standaard, maar dat was in de tijd van klaviersloten met een sleutelgat waar je een vinger in kon steken.

Een profielcilinder heeft tolerantie in tienden van millimeters. Poeder en vocht vormen daar een pasta. Ga je dan alsnog spuiten, dan spoel je die pasta juist dieper naar binnen.

Slot smeren in vijf stappen

Reken op vijf minuten per deur. Meer heb je niet nodig.

1. Veeg het sleutelgat en de cilinderkop schoon met een droge doek. Zit er zand in, blaas het er dan eerst uit.
2. Spuit een korte stoot slotspray recht in het sleutelgat. Een halve seconde is genoeg, meer spoelt er alleen weer uit.
3. Steek de sleutel erin en draai hem acht tot tien keer heen en weer. Zo verdeel je het middel over alle pinnen.
4. Trek de sleutel eruit en veeg hem af. Komt er grijs vuil mee, herhaal stap 2 en 3 dan een keer.
5. Draai de deur op slot en weer open om te voelen of de nachtschoot ook soepel loopt. Blijft die zwaar, dan zit het probleem in het insteekslot of in de sluitplaat en niet in de cilinder.

Doe dit nooit met de deur op een kier tijdens vorst. Spuit je in een bevroren cilinder, dan duw je het ijs verder naar binnen. Warm de sleutel dan eerst op en spuit daarna pas.

Welke slotspray heb je nodig?

Wij voeren drie slotsprays. Ze zijn alle drie vet- en grafietvrij, weersbestendig en hebben een antivrieswerking. Het verschil zit vooral in de inhoud en waar je hem neerlegt.

Voor een gewone eengezinswoning is de 50 ml de logische keuze. Die gaat jaren mee. Bekijk alle slotsprays als je wilt vergelijken.

Hoe vaak moet je een cilinderslot smeren?

Twee keer per jaar is de vuistregel, bij voorkeur in het voorjaar en in het najaar. Een buitendeur die pal op het westen ligt vraagt vaker aandacht dan een binnendeur die alleen stof ziet.

Heb je een elektronische cilinder, spuit dan echt minimaal en nooit op de elektronica of de knop. Alleen in het mechanische sleutelgat, als dat er is.

Vergeet de rest van je hang- en sluitwerk niet

Als je toch bezig bent, loop dan de rest langs. Het kost je nog geen tien minuten extra.

Scharnieren die piepen hebben geen slotspray nodig maar een druppel dunne olie of PTFE op de pen. Draai daarna de deur een paar keer open en dicht. Zit er speling in, kijk dan of de schroeven nog vastzitten voordat je gaat smeren, want een piepend scharnier is vaak gewoon een loszittend scharnier.

Bij een meerpuntssluiting smeer je de schoten en de rollen aan de zijkant van het slotplaatje, niet het hele slotmechaniek. Een dunne veeg zuurvrij vet op de rolnokken is genoeg. Loopt de kruk daarna nog zwaar, dan staat de deur waarschijnlijk niet meer haaks in het kozijn en helpt smeren niet.

Ramen vergeet bijna iedereen. De scharen en de raamuitzetters van draaikiepramen lopen na een paar jaar droog. Een korte stoot droogsmeermiddel op de schaar scheelt veel gepiep.

Uit de praktijk van onze showroom

In juli stond er een klant uit Doetinchem bij ons met een profielcilinder van 30/40 mm in zijn hand. Hij had zijn voordeur drie jaar lang elk najaar met een multispray behandeld, want dat had hij ooit ergens gelezen. De sleutel ging er nog maar half in.

We hebben de cilinder op de balie leeggeblazen en er kwam een grijsbruine smurrie uit die op tandpasta leek. Twee stoten slotspray later draaide hij weer gewoon rond. Hij was voorbereid op een nieuwe SKG-cilinder van rond de 45 euro en ging uiteindelijk met een busje van 11,50 euro de deur uit.

Dat is geen uitzondering. Van de klanten die hier komen met een stroef slot heeft ruwweg de helft alleen een schoonmaakbeurt nodig. De andere helft heeft echt een versleten of beschadigde cilinder, en dan zie je dat ook aan een sleutel met afgesleten tanden.

Wat bestel je nu?

Draait je slot alleen stroef en zijn je sleutels nog gaaf? Bestel dan een busje uit onze slotspray-collectie en begin bij stap 1 hierboven.

Blijft de sleutel na twee behandelingen haken, of zie je krassen en speling in de cilinderkop? Dan is vervangen verstandiger. Voor een gewone binnendeur kijk je bij de cilinders. Voor een voordeur of achterdeur wil je een SKG 3 sterren cilinder, het liefst met kerntrekbeveiliging.

Zit het probleem niet in de cilinder maar in de dagschoot of de nachtschoot, dan ben je bij de insteeksloten aan het juiste adres. Meet dan eerst je doornmaat op, dat leggen we uit in onze gids over doornmaat meten.

En steekt je cilinder meer dan 3 mm buiten het beslag uit? Lees dan eerst wat kerntrekbeveiliging is, want dan smeer je een zwakke plek in plaats van hem op te lossen.

Hulp nodig?

Weet je niet zeker of jouw slot nog te redden is? Neem de sleutel mee naar onze showroom, of stuur ons een foto van de cilinderkop. Aan de slijtage op de sleutel en de staat van de kop zien we meestal binnen een minuut of poetsen genoeg is of dat vervangen slimmer is. Wil je meteen de hele checklist langs, lees dan ook ons artikel over een deurslot onderhouden.

Veelgestelde vragen