Krukespagnolet

Wat doet een krukespagnolet precies?

Een krukespagnolet is een verticale stangvergrendeling die je met de hand bedient. Je draait aan de centrale kruk en twee stangen schuiven tegelijk naar boven en naar beneden, waar ze in een sluitkom in de bovendorpel en de vloer of onderdorpel grijpen. Het blad wordt daardoor op twee punten vastgezet in plaats van alleen in het midden. Dat is precies wat een stolpdeur of stolpraam nodig heeft, want het vaste blad heeft geen slotkast met dagschoot en zou anders bij wind gaan klepperen of kromtrekken.

Je monteert de krukespagnolet altijd op het passieve blad, dus op het blad dat je niet dagelijks gebruikt. Het actieve blad houdt zijn gewone slot en kruk en sluit tegen het passieve blad aan. Er komt geen cilinder of sleutel aan te pas bij de standaarduitvoeringen, wat prettig is bij een set tuindeuren die je in de zomer vaak helemaal openzet.

Links of rechts: hoe bepaal je de handzijde?

Dit is de vraag waar de meeste bestellingen op misgaan, dus doe het rustig. Ga aan de binnenzijde voor de stolp staan, dus aan de kant waar de espagnolet komt. Kijk welk blad je dagelijks opent. Dat is het actieve blad. Het andere blad is het passieve blad en daar komt de krukespagnolet op. Zit dat passieve blad aan je linkerhand, dan heb je een linkse uitvoering nodig. Zit het aan je rechterhand, dan bestel je rechts.

Links en rechts zijn niet uitwisselbaar en ook niet om te draaien, omdat de krukvoet en de stangaansluiting spiegelbeeldig zijn uitgevoerd. Twijfel je, maak dan een foto vanaf de binnenzijde met beide bladen dicht en stuur die naar info@deurbeslag-expert.nl. Een enkele uitvoering, zoals de universele modellen zonder vaste handzijde, kun je aan beide kanten gebruiken. Dat staat dan expliciet in de producttitel vermeld.

Hoek 90 graden, L-recht of T-recht: welke krukvorm past?

De vorm bepaalt hoe de kruk ten opzichte van de stang staat en dus hoeveel ruimte je nodig hebt naast de deur. Bij de uitvoering Hoek 90 graden staat de kruk haaks op de stang. Dat is de compactste oplossing en de meest gekozen vorm bij een stolpdeur die tegen een muur of een kast aan draait. Bij L-recht loopt de kruk in een L-vorm weg van de stang. Die vorm geeft je meer grip en past goed bij een zwaardere buitendeur waar je wat kracht op de stangen moet zetten.

T-recht heeft de kruk symmetrisch op het midden van de stang, met stang naar boven en naar beneden vanaf hetzelfde punt. Die uitvoering staat het rustigst op een stolpraam, waar de kruk vaak precies op ooghoogte in het midden zit. Naast deze drie vormen zijn er klassieke krukmodellen zoals een T-kruk, een kruiskruk en de Ton-modellen met ebbenhouten greep, die je kiest op uitstraling in plaats van op ruimte. Ons advies: bij een deur die tegen iets aan draait kies je Hoek 90 graden, bij een vrijstaand stolpraam T-recht.

Welke stangenlengte heb je nodig?

De standaard stangenset is 2 keer 1245 mm of 2 keer 1250 mm. Die maat is gerekend vanaf het hart van de kruk naar boven en naar beneden, dus samen dekt hij ongeveer 2500 mm aan hoogte. Voor een gewone stolpdeur van 2300 tot 2600 mm hoog met de kruk op zo'n 1050 mm vanaf de vloer is dat de juiste keuze. De stangen kort je bij montage in op de exacte maat, dus een set die iets te lang is vormt geen probleem. Een set die te kort is wel.

Meet de afstand van het hart van de gewenste krukpositie tot de bovenkant van het blad en doe hetzelfde naar beneden. Neem de langste van die twee en tel er 30 mm bij op voor de indraai in de sluitkom. Kom je boven de 1250 mm uit, bijvoorbeeld bij een hoge tuindeur of een dubbele deur met bovenlicht in hetzelfde kozijn, dan heb je een langere stangenset nodig. Sommige uitvoeringen hebben een instelbare sluitlengte van 530 tot 2500 mm, wat handig is bij afwijkende hoogtes.

Welke afwerkingen zijn er en wat merk je ervan?

RVS geborsteld is de neutrale keuze en de meest gevraagde. Het is ongevoelig voor vingerafdrukken en past bij vrijwel elk moderne beslagpakket. Mat zwart is doorgaans een gepoedercoate of gecoate zamac-uitvoering. Die staat strak, maar een harde klap met een sleutelbos kan de coating beschadigen, dus houd rekening met een deur die vaak tegen iets aanslaat. Verchroomd en vernikkeld zijn glanzender en laten vlekken sneller zien, maar zijn juist heel goed bestand tegen krassen.

Voor een klassiek of monumentaal interieur zijn er uitvoeringen in nikkel of nikkel mat met een greep in ebbenhout, en messing gelakt. Let bij messing op het verschil tussen gelakt en ongelakt. Gelakt messing houdt zijn glans en verkleurt niet, ongelakt messing patineert in de loop van de jaren naar een donkerder, warmer bruin. Wil je dat de espagnolet mee verkleurt met je andere klassieke beslag, dan kies je ongelakt. Wil je dat hij blijft zoals hij binnenkomt, dan kies je gelakt.

Krukespagnolet of afsluitbare uitvoering?

Een gewone krukespagnolet heeft geen slot. Dat is prima voor een binnendeur, een stolpraam op de eerste verdieping of een goed beschutte tuindeur achter een gesloten tuin. Voor een bereikbare buitendeur op de begane grond is een uitvoering met cilinder of een SKG gecertificeerde espagnoletsluiting de betere keuze, omdat die de stangen ook op slot houdt als iemand aan de kruk trekt. Kijk daarvoor bij de afsluitbare espagnoletten.

Gaat het om een raam in plaats van een deur, dan zit je vaak beter bij de kortere uitvoeringen in onze collectie raam espagnolet. Wil je alle typen naast elkaar vergelijken, inclusief de pompuitvoeringen zonder kruk, kijk dan in de hoofdcollectie espagnolet. En voor de losse ramen in dezelfde ruimte vind je bijpassende grepen bij de raamkrukken.

Waar let je op bij de montage?

De stangen moeten strak in lijn lopen met de sluitkommen. Monteer daarom eerst de krukvoet, zet de stangen erop en markeer met de kruk in gesloten stand waar de stangen precies uitkomen. Boor pas dan de sluitkommen. Een afwijking van enkele millimeters merk je meteen, want de kruk loopt dan zwaar of komt niet volledig in de eindstand. Controleer na montage of beide stangen op hetzelfde moment grijpen en of het blad niet meebeweegt als je er aan trekt.

Houd de stangen een keer per jaar soepel met een droge teflonspray in de geleiders en de sluitkommen. Gebruik geen kruipolie, want die trekt stof aan en maakt het mechanisme op termijn juist stroever.

Conclusie

De keuze voor een krukespagnolet valt op drie punten: de handzijde, de krukvorm en de stangenlengte. Bepaal eerst welk blad passief is en dus links of rechts uitkomt, kies daarna de vorm op basis van de ruimte naast de deur en meet tot slot de hoogte tot de sluitkommen op. Zit je op een bereikbare buitendeur, ga dan een stap verder naar een afsluitbare uitvoering. Kom je er niet uit, stuur dan een foto van je stolp naar info@deurbeslag-expert.nl.

Veelgestelde vragen