Pomp raam espagnolet

Wanneer heeft een raam een pomp-espagnolet nodig?

Bij een hoog raam houdt een enkele sluiting in het midden de boven- en onderkant van de vleugel onvoldoende tegen het kozijn. Vanaf ongeveer 150 cm vleugelhoogte ga je dat merken: het raam klappert bij wind, er staat tocht langs de boven- en onderrand en bij slagregen trekt er vocht naar binnen. Een pomp-espagnolet lost dat op door met twee stangen boven en onder in het kozijn te grijpen, zodat de vleugel over de volle hoogte wordt aangetrokken.

De pompuitvoering zie je vooral op de hoge houten ramen van jaren-30 woningen, herenhuizen en monumenten, vaak op een stel openslaande vleugels naar een balkon of een tuin. Bij een gewoon binnenraam van standaardafmetingen is dit overdreven en volstaat een raamsluiting in het midden. Voor een klassiek raam dat je alleen wilt vastzetten in een gekozen stand is een raamboompje de eenvoudiger oplossing.

Waar zet je het bedieningspunt op de vleugel?

Bij een raam is dat een andere afweging dan bij een deur. Op een deur hangt de pomp op handhoogte, ongeveer 105 cm boven de vloer. Op een raam dat op borsthoogte in de gevel zit, ligt het bedieningspunt bij voorkeur in of net onder het midden van de vleugel, zodat je er comfortabel bij kunt zonder over een vensterbank of een radiator te hoeven reiken.

Meet daarom eerst hoe ver je vensterbank uitsteekt en hoe hoog die zit. Staat er een brede bank of een radiator onder, dan zet je de pomp iets hoger dan het midden zodat de hendel in gesloten stand vrij naar beneden kan hangen. De hendel heeft namelijk slagruimte nodig: hij zwaait van boven naar beneden en mag onderweg nergens tegenaan komen.

Hoe meet je de stanglengte voor een raam?

De standaardsets zijn 2x1250 mm, gemeten vanaf het bedieningspunt naar boven en naar beneden. Bij een raam is dat vaak ruim, omdat een raamvleugel lager is dan een deurvleugel. Reken erop dat je moet inkorten, en meestal alleen de onderste stang.

Meet de afstand van het hart van het bedieningspunt tot de plek waar de bovenste sluitpot komt, en daarna tot de plek van de onderste sluitpot. Die twee maten verschillen bij een raam bijna altijd, omdat je de pomp zelden precies in het midden zet. Tel er per stang enkele millimeters bij op voor de insteek in de pot en zaag pas dan. Kort met een fijne ijzerzaag en vijl de kant vlak, anders loopt de stang stroef door de geleiders. Voor een hoge vleugel is er de universele stangenset van 1500 mm.

Opbouw op een houten vleugel: waar let je op?

Pomp-espagnolets voor ramen zijn opbouwuitvoeringen. Je schroeft de rozet en de stanggeleiders op het vlakke deel van de vleugel naast het glas, en de stangen blijven zichtbaar. In een klassiek pand is dat geen bezwaar maar juist het beeld dat erbij hoort.

Belangrijk is de breedte van je vleugelstijl. De stang met de geleiders heeft een strook nodig en de schroeven mogen niet in de glaslat of tegen het glasrubber uitkomen. Meet de breedte van de stijl tussen de glaslat en de buitenrand van de vleugel en vergelijk die met de rozetmaat van het model dat je op het oog hebt. Boor in oud hout altijd voor, want droog vurenhout van tachtig jaar oud splijt langs de nerf zodra je er een schroef in draait.

De sluitpotten zitten in het kozijn boven en onder de vleugel. Zet de vleugel dicht, schuif de stangen in gesloten stand en teken de posities af voordat je iets vastschroeft. Zit de pot een paar millimeter naast de stang, dan sluit hij niet en heb je een gat in je kozijn op de verkeerde plek.

Welke afwerking past bij een klassiek raam?

De uitvoeringen in deze collectie lopen van messing gelakt en messing ongelakt tot nikkel mat, vernikkeld, verchroomd, chroom mat en zwart ijzer. Voor een raam speelt daarbij iets mee wat bij een binnendeur niet aan de orde is: de espagnolet zit tegen het glas en krijgt dus veel direct zonlicht.

Messing ongelakt patineert daardoor sneller en ongelijkmatiger dan hetzelfde beslag op een binnendeur, met lichtere plekken waar je aanpakt en donkerder vlakken op de rest. Wie dat mooi vindt is hier op zijn plek, wie een gelijkmatige tint wil kiest gelakt messing of nikkel mat. De grepen zijn bij de meeste modellen van ebbenhout, wat prettig aanvoelt bij een raam dat in de winter koud is. Zwart ijzer past bij landelijke en industriële kozijnen.

Verschil met een kruk-espagnolet en een raamsluiting

Een kruk-espagnolet stuurt dezelfde stangen aan, maar je draait een kruk in plaats van een hendel op en neer te bewegen. Dat vraagt minder kracht en gaat sneller, en het past beter bij moderne kozijnen. Een pomp is trager in gebruik en dat is de prijs voor het klassieke beeld. Ons advies bij vervanging: houd aan wat er zat, want een moderne kruk op een jaren-30 vleugel valt direct uit de toon.

Een raamsluiting sluit maar op één punt en is dus geen alternatief bij een hoge vleugel. Wil je het volledige overzicht van alle bedieningsvormen, kijk dan bij raamespagnolet. De uitvoeringen die ook op deuren gebruikt worden staan bij pomp espagnolet.

Kort samengevat

Kies een pomp-espagnolet voor je raam als de vleugel hoger is dan ongeveer 150 cm en het pand klassiek is. Bepaal de plaats van het bedieningspunt aan de hand van je vensterbank en de slagruimte van de hendel. Meet daarna de afstand naar de bovenste en de onderste sluitpot apart op en kort de stangen pas in als de posities vaststaan. Links of rechts hoef je niet te kiezen, want de pompbediening is symmetrisch. Twijfel je over de stanglengte of de breedte van je vleugelstijl, stuur dan een foto met een rolmaat langs de vleugel naar info@deurbeslag-expert.nl. Bestel je voor 20:00 en is het product op voorraad, dan ligt het de volgende werkdag in huis.

Veelgestelde vragen