Telescopische raamuitzetter

Binnendraaiend of buitendraaiend: waar begint je keuze?

De draairichting van je raam bepaalt welke uitzetter past, en die keuze gaat vooraf aan de lengte en de kleur. Draait je raamvleugel naar binnen de kamer in, dan heb je een binnendraaiende uitvoering nodig. Draait de vleugel naar buiten, zoals bij de meeste uitzetramen en klepramen, dan is het een buitendraaiende. AXA zet dat in de typeaanduiding: een 30EX is buitendraaiend, een uitvoering met IN is binnendraaiend. Verwissel je die twee, dan staan de scharnierpunten van de uitzetter de verkeerde kant op en krijg je het raam niet dicht.

Sommige modellen, zoals de telescopische uitzetters van DX, zijn geschikt voor beide richtingen. Dat is handig als je twijfelt of als je meerdere ramen in huis met verschillende draairichting in een keer wilt aanpakken. Ons advies: ga eerst voor het raam staan, open het en kijk of de vleugel naar je toe komt of van je weg gaat. Noteer dat, en pas daarna kijk je naar lengte en finish.

Welke lengte heb je nodig?

Telescopische raamuitzetters worden verkocht op nominale lengte: 20, 30, 35 en 50 cm zijn de gangbare maten. Die maat slaat op de uitgeschoven lengte van de stang, niet op de breedte van je raam. Een 20 cm uitzetter zet een klein bovenlicht of toiletraam open tot ongeveer een handbreedte. Een 30 of 35 cm uitzetter is de standaardkeuze voor een gewoon uitzetraam in de woonkamer of slaapkamer. Een 50 cm uitvoering gebruik je bij brede vleugels die je ver open wilt kunnen zetten, bijvoorbeeld boven een aanrecht.

Bij telescopische modellen van DX staat de maat als bereik op de verpakking, bijvoorbeeld 225 tot 295 mm of 325 tot 445 mm. Dat eerste getal is de ingeschoven lengte, het tweede de volledig uitgeschoven lengte. Meet in de praktijk de afstand tussen het bevestigingspunt op het kozijn en het bevestigingspunt op de vleugel in de stand die je wilt kunnen bereiken. Kom je op 30 cm uit, dan kies je een uitzetter die daar in het midden van zijn bereik zit en niet aan het uiterste einde, want dan houd je speling over.

Wat is het verschil met een gewone raamuitzetter?

Een gewone raamuitzetter is een vaste stang met een aantal gaten of nokken waarin je de vleugel vasthaakt. Je hebt dus twee of drie vaste standen en verder niets. Een telescopische uitzetter bestaat uit twee in elkaar schuivende delen met een klem of vergrendeling, waardoor je traploos of in meerdere standen kunt kiezen hoe ver het raam open staat. Dat is prettig bij ventileren, omdat je een kier van een paar centimeter net zo goed kunt vastzetten als een volledig geopend raam.

Het tweede verschil zit in de stabiliteit bij wind. Een vaste uitzetter houdt de vleugel op zijn plek zolang hij ingehaakt is, maar bij een windvlaag kan de haak uit de nok springen. Een telescopische uitvoering klemt de stang vast, waardoor de vleugel niet terugslaat. Zoek je juist de eenvoudige variant, kijk dan bij de gewone raamuitzetter. Wil je alle uitvoeringen naast elkaar zien, dan vind je die bij raamuitzetters.

Welk raam heeft welke uitzetter nodig?

Bij een klepraam, dat aan de bovenzijde scharniert en aan de onderzijde naar buiten kantelt, plaats je de uitzetter aan de zijkant van de vleugel. Je kiest dan een korte uitvoering van 20 of 30 cm, omdat de vleugel maar een beperkte hoek maakt. Bij een uitzetraam dat om een verticale as draait, monteer je de uitzetter horizontaal op de onderdorpel en kies je 30 tot 50 cm, afhankelijk van hoe ver je hem open wilt kunnen zetten.

Bij een hoog bovenlicht dat je niet met de hand bereikt, werkt een telescopische uitzetter alleen als je hem met een haak of stok kunt bedienen. Zit het raam op ooghoogte en gaat het je vooral om nachtventilatie, kijk dan ook naar een kierstandhouder voor het raam, die de vleugel in een vaste kierstand houdt zonder dat je hem helemaal open zet. Voor het complete overzicht van sluitingen, krukken en uitzetters bij elkaar kijk je bij raambeslag.

Materiaal en kleur: wat merk je ervan?

De uitzetters in deze collectie zijn er in wit, zwart, grijs, antraciet, aluminium en RVS. Wit en zwart zijn gecoate uitvoeringen in de standaard kozijntinten RAL 9010 en RAL 9005, en die kies je meestal om de uitzetter weg te laten vallen tegen het kozijn. Een gecoate laag krijgt een beschadiging als je er hard tegenaan stoot met een raamdorpelplant of een schoonmaakemmer, dus houd bij een druk raam rekening met een kleine kras op termijn.

Een RVS uitvoering is de logische keuze in een badkamer, keuken of aan de kust, omdat het staal niet gaat roesten bij vocht en zout in de lucht. Aluminium is licht en verkleurt niet, maar is zachter dan RVS en dus gevoeliger voor deuken. Kijk voor de kleur ook even naar je raamkruk, want een zwarte uitzetter naast een witte kruk valt meteen op. Bij twijfel is de kleur van het kozijn een veiliger vertrekpunt dan de kleur van het beslag.

Hoe monteer je een telescopische raamuitzetter?

Je begint met het aftekenen van de twee bevestigingspunten: een op het kozijn en een op de vleugel. Zet het raam in de stand die je het vaakst gebruikt, houd de uitzetter erlangs en teken af. De schroefgaten moeten in het hout of in het kunststof profiel vallen, niet in de kit of tegen het glas aan. Boor daarna voor met een boortje dat ongeveer tachtig procent van de schroefdiameter meet, zodat het hout niet splijt.

Schroef eerst het kozijndeel vast, dan het vleugeldeel, en test daarna vijf tot tien keer openen en sluiten. De uitzetter moet in elke stand blijven staan zonder dat je de vleugel hoeft vast te houden. Loopt hij stroef, controleer dan of de twee delen precies in lijn liggen. Een scheefstand van een paar millimeter voel je meteen als weerstand in de telescoop. Draai de schroeven met de hand aan en niet met een accuboor, want daarmee draai je snel door in zacht hout.

Onderhoud: wat houdt hem soepel?

Spuit de telescoopas een keer per jaar in met siliconenspray en veeg het overschot af. Gebruik geen olie of vet, want die trekken stof aan en daardoor gaat de klem juist zwaarder lopen. Bij gecoate uitvoeringen laat je schuursponzen, ammonia en aceton achterwege, omdat de laklaag daar dof van wordt. Controleer twee keer per jaar of de bevestigingsschroeven nog vastzitten, want een raam dat vaak open staat trilt bij wind en dat werkt schroeven op den duur los. Een uitzetter die begint te wiebelen is bijna altijd een losse schroef en zelden een versleten mechaniek.

Kort samengevat

Bepaal eerst of je raam binnendraaiend of buitendraaiend is, kies daarna de lengte op basis van de gemeten afstand tussen kozijn en vleugel, en stem de kleur af op je kozijn. Voor een gewoon uitzetraam kom je in de praktijk bijna altijd uit op 30 of 35 cm. Twijfel je over de draairichting of de maat, stuur dan een foto van het geopende raam naar info@deurbeslag-expert.nl. Bestel je op een werkdag voor 20:00 en is je product op voorraad, dan ligt het de volgende werkdag in huis.

Veelgestelde vragen