Kruk raam espagnolet

Waarin verschilt een raamespagnolet van een deurespagnolet?

Het mechanisme is hetzelfde. Je draait de kruk een kwartslag en twee stangen schuiven naar boven en naar beneden in een sluitkom. Het verschil zit in de maatvoering en in de plaats van de kruk. Een stolpraam is meestal 800 tot 1500 mm hoog en de kruk zit ongeveer in het midden van dat raam, vaak op ooghoogte. Een stolpdeur is 2000 tot 2600 mm hoog en de kruk zit op zo'n 1050 mm vanaf de vloer, dus veel lager ten opzichte van het blad.

Praktisch betekent dat twee dingen. Ten eerste heb je bij een raam kortere stangen nodig, of je kort de standaardset flink in. Ten tweede zie je de kruk op een raam van veel dichterbij en van beide kanten, dus de vorm en de afwerking wegen zwaarder mee dan bij een deur. Wie een compleet overzicht van alle uitvoeringen wil, inclusief de deurmaten, kijkt in de hoofdcollectie krukespagnolet.

Op welk raamblad komt de espagnolet?

Een stolpraam bestaat uit twee bladen die in het midden tegen elkaar sluiten zonder vaste middenstijl. Een van die twee bladen is het actieve blad. Dat open je dagelijks en dat heeft de gewone raamsluiting of raamkruk. Het andere blad is passief en dat zet je vast met de espagnolet, zodat het actieve blad ergens tegenaan kan sluiten.

De handzijde bepaal je aan de binnenkant. Sta voor het raam met beide bladen dicht en kijk welk blad je normaal opent. Zit het passieve blad, dus het blad zonder dagelijkse functie, aan je linkerhand, dan bestel je een linkse uitvoering. Aan je rechterhand wordt het rechts. Linkse en rechtse modellen zijn spiegelbeeldig en niet om te bouwen. Er zijn ook universele uitvoeringen die je aan beide zijden kunt monteren. Dat staat dan in de producttitel.

Welke krukvorm kies je op een raam?

Er zijn drie hoofdvormen. Bij Hoek 90 graden staat de kruk haaks op de stang, wat de compactste oplossing is als het raam vlak langs een muur, een dagkant of een gordijnrail draait. Bij L-recht loopt de kruk in een L-vorm weg van de stang, wat meer grip geeft bij een zwaar of hoog raam. Bij T-recht zit de kruk symmetrisch op het midden van de stang, met de stang gelijk naar boven en naar beneden.

Ons advies bij een stolpraam is T-recht. Die vorm staat visueel het rustigst op een raam dat je van dichtbij en vaak van twee kanten ziet, omdat de kruk precies op het snijpunt van de stangen zit en er geen asymmetrie ontstaat. Kies alleen Hoek 90 graden als je echt krap zit langs de dagkant. Naast deze drie zijn er klassieke krukmodellen zoals de Ton-uitvoeringen met een greep in ebbenhout, een T-kruk en een kruiskruk. Die kies je op stijl, niet op ruimte.

Welke stangenlengte past bij jouw raamhoogte?

De gangbare sets zijn 2 keer 1245 mm en 2 keer 1250 mm. Daarnaast bestaan er universele uitvoeringen met een sluitlengte van 1500 mm en 3000 mm, die je zelf op maat inkort. Voor een stolpraam van 800 tot 1200 mm hoog is een set van 2 keer 1245 mm ruim voldoende en kort je beide stangen fors in. Voor een hoog raam of een raam met bovenlicht in hetzelfde kozijn kom je sneller uit bij een uitvoering van 1500 mm of langer.

Meet zo. Bepaal waar het hart van de kruk komt. Meet vandaar de afstand naar de bovenkant van het blad en de afstand naar de onderkant. Tel bij beide 30 mm op voor de indraai in de sluitkom. De langste van die twee maten is de stanglengte die je minimaal nodig hebt. Te lang is geen probleem, want je zaagt in. Te kort is niet op te lossen.

Welke afwerking houdt het langst mooi?

RVS geborsteld is de neutrale allrounder. Het laat vingerafdrukken nauwelijks zien en past bij vrijwel elk raambeslag. Mat zwart is meestal gecoat zamac of gepoedercoat staal. Strak van uitstraling, maar een harde tik kan de coating beschadigen, dus houd er rekening mee dat een raamkruk vaker ergens tegenaan slaat dan een deurkruk. Verchroomd en vernikkeld zijn glanzender en krasvaster, maar laten waterspatten sneller zien. Dat merk je vooral bij een raam in een badkamer of keuken.

Voor klassieke en monumentale ramen zijn er uitvoeringen in messing en in nikkel met ebbenhout. Let bij messing op het verschil tussen getrommeld, gelakt en ongelakt. Getrommeld messing heeft bewust een licht verouderd, onregelmatig oppervlak en blijft ongeveer zo. Gelakt messing houdt zijn glans. Ongelakt messing patineert in de loop van de jaren naar een donkerder bruin, wat mooi is als je bestaande beslag al gepatineerd is en je wilt dat het nieuwe stuk meeloopt.

Waar let je op bij de montage?

De stangen moeten exact uitlijnen met de sluitkommen, anders loopt de kruk zwaar of bereikt hij de eindstand niet. Monteer daarom eerst de krukvoet, plaats de stangen en markeer met de kruk in gesloten stand waar de stangen uitkomen. Boor pas daarna de sluitkommen in de boven- en onderdorpel. Controleer na montage of beide punten gelijktijdig grijpen en of het passieve blad niet meebeweegt als je eraan trekt.

Test het geheel een tot twee keer per jaar op soepele werking en geef de stanggeleiders en sluitkommen dan een lichte droge teflonspray. Gebruik geen kruipolie, want die trekt stof aan en maakt het mechanisme op termijn stroever.

Hoe combineer je de espagnolet met je overige raambeslag?

Houd dezelfde afwerking aan over het hele raam. De espagnolet op het passieve blad en de sluiting of kruk op het actieve blad zitten vlak naast elkaar, dus een verschil in tint valt direct op. Bijpassende grepen vind je bij de raamkrukken. Zoek je een uitvoering zonder kruk, bijvoorbeeld een pomp- of schuifespagnolet, kijk dan bij raam espagnolet. Voor het complete overzicht aan scharnieren, uitzetters en sluitingen ga je naar raambeslag.

Conclusie

Voor een stolpraam draait de keuze om drie dingen: de handzijde van het passieve blad, de krukvorm en de stanglengte die bij je raamhoogte past. Bepaal eerst welk blad je dagelijks opent, kies daarna T-recht tenzij je krap zit langs de dagkant, en meet tot slot vanaf de krukpositie naar boven en beneden. Kom je er niet uit, stuur dan een foto vanaf de binnenzijde met beide bladen dicht naar info@deurbeslag-expert.nl.

Veelgestelde vragen