Nikkel Raamuitzetters
Wat doet een raamuitzetter precies?
Een raamuitzetter is de staaf met inkepingen die je raam in een vaste open stand houdt. Zonder uitzetter zwaait een naar binnen draaiend raam met de eerste windvlaag dicht of juist helemaal open, met een klap tegen het kozijn of tegen de vensterbank. Met een uitzetter kies je zelf hoe ver het raam open staat en blijft dat zo, ook als het buiten waait.
In de praktijk gebruik je drie standen. Een kierstand van ongeveer 3 tot 5 cm voor continue ventilatie, zonder dat het tocht of dat het raam voor iemand bereikbaar is van buiten. Een halfopen stand van 15 tot 25 cm om een kamer snel te luchten. En de volledig geopende stand, vooral handig als je het glas wilt lappen of het kozijn wilt schilderen.
Hoe werkt een uitzetter met stelpennen?
De uitvoeringen in deze collectie, de Intersteel Ton, werken met stelpennen. Op het kozijn zit een beugel met een gleuf, en op de staaf zitten kleine uitstekende pennen. Til je de staaf iets op en laat je hem zakken, dan valt de eerstvolgende pen in de gleuf en zit het raam op die stand vast. Terug naar een andere stand gaat net zo: staaf optillen, schuiven, laten zakken.
Het voordeel van dit systeem boven een uitzetter met alleen wrijving is dat de vergrendeling mechanisch is. Een windvlaag duwt de pen niet uit de gleuf, dus het raam blijft staan waar je het hebt gezet. Het nadeel is dat je gebonden bent aan de standen die de pennen bieden, meestal drie of vier. Wil je vrij instelbaar kunnen kiezen, dan is een telescopische raamuitzetter de betere keuze, want die klemt op elke gewenste lengte.
Nikkel mat of glans nikkel?
Die twee zijn mechanisch identiek. Het verschil zit volledig in het oppervlak. Glans nikkel is gepolijst en spiegelt, met een iets warmere en zachtere toon dan chroom. Dat past bij art deco interieurs en bij jaren dertig woningen waar het beslag mag glimmen. Nikkel mat is geborsteld of gesatineerd en heeft een rustige zilvergrijze toon zonder spiegeling. Die uitvoering laat vingerafdrukken en waterspatten veel minder zien, wat merkbaar scheelt bij een raam dat je dagelijks opent.
Ons advies: kies nikkel mat voor keuken, badkamer en elk raam dat meerdere keren per dag door de hand gaat, en glans nikkel als het beslag in de kamer mag meedoen met spiegels, lampen en kranen die ook glanzen. Wissel niet binnen dezelfde ruimte, want mat en glans naast elkaar op twee ramen in één kozijn valt direct op.
Waarom een ebbenhouten knop?
Beide uitvoeringen hebben een knop van ebbenhout aan het uiteinde van de staaf. Dat is niet alleen esthetisch. Hout wordt niet koud zoals metaal, dus in de winter pak je de knop van een raam bij een koude gevel prettiger vast. Daarnaast is de donkere knop het klassieke detail van vooroorlogs raambeslag en past hij bij deurkrukken en raamkrukken met een ebben of palissander greep.
Welke maten meet je voor je bestelt?
Drie maten bepalen of het past. De eerste is de lengte van de staaf, die bij dit type tussen 200 en 350 mm ligt. Meet je oude uitzetter van het draaipunt op de vleugel tot het uiteinde. Is de nieuwe staaf korter, dan gaat je raam minder ver open. Is hij langer, dan kan hij tegen de vensterbank of de gordijnen aanlopen.
De tweede maat is de hart op hart afstand van de schroefgaten van de beugel op het kozijn, meestal 150 tot 200 mm. Wijkt die af, dan moet je nieuwe gaten boren en blijven de oude zichtbaar, tenzij de nieuwe voetplaat ze afdekt. De derde is de schroefmaat, M4 of M5, waarbij de schroeven in dezelfde nikkeltint worden meegeleverd. Voorboren met 2,5 mm voorkomt bij hardhout dat het kozijn splijt.
Waarvoor is een raamuitzetter niet bedoeld?
Een uitzetter is geen beveiliging. Hij houdt het raam op zijn plek tegen wind, niet tegen iemand die het raam wil openen. Wil je het raam ook in gesloten stand vergrendelen met een sleutel, dan heb je daarnaast een afsluitbare sluiting nodig. In dezelfde nikkeltint vind je die bij nikkel raamsluiting. Veel ramen krijgen allebei: een sluiting die het raam dicht vergrendelt en een uitzetter die het raam open vasthoudt.
Ook is dit type niet bedoeld voor kunststof en aluminium kozijnen met draaikiepbeslag. Daar zit de standenregeling al in het draaikiepmechaniek en heeft een losse uitzetter geen functie. En op valramen of uitzetramen die naar buiten openen hoort een raamschaar in plaats van een uitzetter.
Wat past hierbij?
Voor het volledige overzicht van dit producttype in alle kleuren en systemen kijk je op raamuitzetters. Zoek je een warmere gele toon in plaats van zilvergrijs, dan staat dezelfde klassieke Ton uitvoering ook in messing raamuitzetters. Voor deurkrukken, rozetten en scharnieren in dezelfde nikkeltint kijk je op nikkel deurbeslag.
Onderhoud
Neem het nikkel eens per maand af met een vochtige microvezeldoek en droog het na. Gebruik geen ammonia, aceton, azijn of schuurmiddel, want die tasten de nikkellaag aan en dat is niet te herstellen. Bij glans nikkel veeg je waterspatten direct weg, anders tekenen kalkvlekken zich af.
De ebbenhouten knop geef je eens per jaar een dunne laag meubelwas. Dat houdt het hout gevoed en de kleur diep. Gebruik geen alcohol en laat de knop niet langdurig nat staan. De stelpennen en de gleuf in de beugel geef je eens per jaar droge teflonspray zodat de pen soepel valt. Gebruik daar geen kruipolie voor, want die trekt stof aan en zet de pennen na een paar jaar juist vast. Controleer bij die ronde ook of de schroeven in het kozijn nog vastzitten, want een uitzetter vangt bij wind flinke krachten op.
Conclusie
Meet eerst de staaflengte en de hart op hart afstand van de schroefgaten van je huidige uitzetter. Kies daarna nikkel mat voor ramen die je dagelijks bedient en glans nikkel waar het beslag mag glimmen. Wil je het raam ook afsluitbaar hebben, combineer de uitzetter dan met een raamsluiting met sleutel. Bestel je voor 20:00 en is het product voorradig, dan ligt het de volgende werkdag op je deurmat.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een raamuitzetter en een raamsluiting?
Een raamuitzetter houdt het raam vast in een open stand tegen wind. Een raamsluiting vergrendelt het raam in gesloten stand, bij een afsluitbare uitvoering met een sleutel. Veel ramen krijgen ze allebei.
Hoeveel standen heeft een uitzetter met stelpennen?
Meestal drie of vier, bepaald door het aantal pennen op de staaf. Gangbaar zijn een kierstand van 3 tot 5 cm, een halfopen stand van 15 tot 25 cm en volledig open.
Is mat nikkel hetzelfde als RVS of chroom?
Nee. Mat nikkel is warmer en iets grijzer dan chroom, dat koeler en blauwiger is. Geborsteld RVS heeft een zichtbare borstelstructuur die mat nikkel niet heeft.
Past een raamuitzetter op een kunststof kozijn?
Dit klassieke type is gemaakt voor houten kozijnen met een naar binnen draaiend raam. Kunststof en aluminium kozijnen met draaikiepbeslag regelen de standen al in het mechaniek en hebben geen losse uitzetter nodig.
Hoe onderhoud ik de ebbenhouten knop?
Eens per jaar een dunne laag meubelwas met een zachte doek. Geen alcohol of aceton gebruiken en de knop niet langdurig nat laten staan.

