Wat is een enkelzijdige deurkruk?
Bij een enkelzijdige deurkruk zit de kruk maar aan een kant van de deur. Aan de andere kant komt een vaste deurknop, een blinde rozet of helemaal niets. Je ziet dit vooral bij:
- toiletten en badkamers, waar aan de buitenkant een knop met vrij en bezet zit
- meterkasten en bergingen
- voordeuren met een vaste knop aan de straatzijde
- kantoor- en technische ruimtes
Omdat er geen tweede kruk is, kan een gewone doorlopende krukstift niet werken. Die stift wordt aan beide kanten door een kruk vastgeklemd. Valt een van die krukken weg, dan schuift de stift er gewoon uit. Daarvoor is de wisselstift bedacht.
Waarom je een wisselstift nodig hebt
Een wisselstift is een krukstift met aan een uiteinde schroefdraad of een keilbout. Dat uiteinde zet je vast in de vaste knop of in de blinde rozet aan de buitenzijde. Het andere uiteinde is een gewone vierkante stift van 8 mm, en daar schuif je de kruk overheen.
Het voordeel is meteen duidelijk:
- de stift kan er niet uit vallen, want hij zit aan een kant vastgeschroefd
- er steekt niets uit aan de buitenkant van de deur
- de kruk krijgt geen speling en gaat daardoor langer mee
- je kunt kruk en knop uit verschillende series combineren
Wil je precies weten hoe een krukstift en een wisselstift van elkaar verschillen, lees dan ons artikel over krukstift en wisselstift.
Welke maat wisselstift heb je nodig?
Dit is de vraag waar het bij een enkelzijdige montage op vastloopt. Meet eerst de dikte van je deur op de plek van het krukgat. Reken daarna op de deurdikte plus ongeveer 15 tot 20 mm, zodat er genoeg stift overblijft om de kruk op te schuiven.
| Deurdikte | Wisselstift met keilbout | Doorlopende krukstift (twee krukken) | Typische situatie |
|---|---|---|---|
| 38 tot 40 mm | 8 x 60 mm | 8 x 100 mm | standaard binnendeur |
| 40 tot 45 mm | 8 x 70 mm | 8 x 110 mm | zwaardere binnendeur |
| 45 tot 55 mm | 8 x 80 mm | 8 x 120 mm | tussendeur of oude paneeldeur |
| 55 tot 70 mm | 8 x 100 mm | 8 x 150 mm | voordeur of achterdeur |
Let op de stiftmaat zelf. In Nederland is 8 mm vierkant de standaard. Kom je een 7 mm of 9 mm stift tegen, dan heb je bijna altijd te maken met ouder of buitenlands beslag. Meet dan met een schuifmaat voor je bestelt, want een 7 mm stift in een 8 mm krukgat gaat gegarandeerd wiebelen.
Voorbereiding: dit leg je klaar
- een wisselstift in de juiste lengte, 8 mm vierkant
- inbussleutel (meestal 2 of 2,5 mm) en een kruiskopschroevendraaier
- een steek- of moersleutel voor de keilbout
- potlood en rolmaat
- een doek om krassen op de deur te voorkomen
Controleer ook of je slot geschikt is. Een gewoon insteekslot met een vierkante krukgatnoot werkt prima met een wisselstift. Bij een slot met een gedeelde noot, waarbij beide krukken los van elkaar bewegen, moet je de kant kiezen die de dagschoot bedient.
Zo bevestig je een enkelzijdige deurkruk in vijf stappen
Stap 1. Bepaal de hoogte. Meet vanaf de afgewerkte vloer tot het hart van het krukgat. Gangbaar is 90 tot 105 cm. Meer daarover lees je in ons artikel over de hoogte van je deurklink.
Stap 2. Monteer de buitenzijde. Schuif de wisselstift door het krukgat en zet de knop of de blinde rozet aan de buitenkant vast op de schroefdraad of de keilbout. Draai stevig aan, maar niet met geweld. Een keilbout hoef je maar net klemvast te zetten.
Stap 3. Schuif de kruk over de stift. Aan de binnenzijde plaats je eerst de rozet, daarna de kruk. Houd de kruk waterpas terwijl je hem op zijn plek duwt.
Stap 4. Zet de kruk vast. Draai het inbusboutje of het stelschroefje aan de onderkant van de kruk aan. Dat boutje grijpt in een inkeping of een vlakje op de stift. Zit er geen inkeping in, draai dan tot je weerstand voelt en niet verder.
Stap 5. Test. Beweeg de kruk twintig keer op en neer. De kruk moet soepel draaien, vanzelf terugveren en geen zijwaartse speling hebben. Voelt hij slap, dan is de stift te kort of het stelschroefje te los.
Uit de praktijk van onze showroom
Een klant uit Doetinchem kwam langs met een toiletdeur waarvan de kruk om de twee weken losliet. Hij had een doorlopende krukstift van 8 x 100 mm gebruikt en aan de buitenkant alleen een blinde rozet gemonteerd. De stift had daar dus niets om zich aan vast te houden en schoof elke keer 3 tot 4 mm naar buiten. We hebben hem een wisselstift van 8 x 60 mm meegegeven voor zijn deur van 40 mm. Dat kostte hem geen nieuwe kruk en geen nieuwe rozet, alleen een stift van nog geen vijf euro. Twee jaar later zit hij er nog.
Wat bestel je nu?
Meet eerst je deurdikte en kijk of je krukgat 8 mm vierkant is. Daarna bestel je:
- de wisselstift in de lengte uit de tabel hierboven
- een losse kruk uit de deurkrukken op rozet voor de binnenzijde
- een vaste deurknop of een blinde rozet uit onze rozetten voor de buitenzijde
- gaat het om een toilet of badkamer, kies dan een set uit de wc sluiting met vrij en bezet
Niet elke enkelzijdige kruk ligt op voorraad. Veel modellen zijn op aanvraag leverbaar, zodat kruk, stift en rozet uit dezelfde serie komen en in dezelfde kleur zijn afgewerkt.
Hulp nodig?
Twijfel je over de stiftlengte of weet je niet zeker of jouw slot geschikt is? Stuur ons een foto van de deurkant met een rolmaat erlangs, dan zoeken we de juiste stift voor je op. Je kunt ook langskomen in de showroom en je oude kruk meenemen, dan meten we hem samen op.
Veelgestelde vragen
Wat is een enkelzijdige deurkruk?
Een kruk die maar aan een kant van de deur zit. Aan de andere kant zit een vaste knop, een blinde rozet of niets. Je ziet dit bij toiletten, meterkasten, bergingen en voordeuren met een knop aan de straatzijde.
Waarom heb ik een wisselstift nodig?
Een gewone krukstift wordt aan beide kanten door een kruk vastgeklemd. Is er maar een kruk, dan schuift de stift eruit. Een wisselstift heeft aan een zijde schroefdraad of een keilbout waarmee hij vastzit in de knop of de rozet.
Welke lengte wisselstift moet ik kiezen?
Reken op je deurdikte plus 15 tot 20 mm. Bij een binnendeur van 40 mm kom je meestal uit op 8 x 60 mm, bij een voordeur van 68 mm op 8 x 100 mm. Zie de maattabel in dit artikel.
Is een krukstift altijd 8 mm?
In Nederland vrijwel altijd. Ouder of buitenlands beslag kan 7 of 9 mm zijn. Meet je oude stift met een schuifmaat op voordat je bestelt, want een te dunne stift geeft altijd speling.
Mijn kruk gaat hangen na een tijdje, hoe komt dat?
Bijna altijd door speling op de stift of door een versleten veer in de kruk. Controleer eerst of het stelschroefje nog vastzit. Blijft de kruk hangen, dan zit het probleem in de krukveer of in de noot van het slot.
Kan ik een enkelzijdige kruk op elk slot monteren?
Op een gewoon insteekslot met een vierkante noot van 8 mm wel. Heeft je slot een gedeelde noot, waarbij beide krukken los bewegen, kies dan de zijde die de dagschoot bedient.


