Waarom de juiste schroef verschil maakt
Een schroef bij deurbeslag doet twee dingen tegelijk. Hij houdt het beslag vast en hij is zichtbaar. Kies je verkeerd, dan zie je dat meteen:
- een bolkop op een scharnier laat de deur niet meer sluiten, want de kop steekt uit het scharnierblad
- een blanke schroef in zwart beslag springt eruit als een lampje
- een te lange schroef komt aan de andere kant van het kozijn naar buiten
- een te dunne schroef draait dol in een oud schroefgat
Er zijn drie dingen die je afstemt: de kopvorm, de maat en de kleur. In die volgorde.
Platkop, lenskop of bolkop
| Kopvorm | Hoe ziet hij eruit | Waarvoor | Verzinkt hij? |
|---|---|---|---|
| Platkop (PK) | vlakke kop, taps onder de kop | scharnieren, paumelles, sluitplaten, rozetten | ja, volledig vlak |
| Lenskop | licht bolle kop, taps onder de kop | sierlijk smeedwerk, klassieke schilden | deels, kop blijft zichtbaar |
| Bolkop | volledig ronde kop, vlak onder de kop | decoratief beslag, klink- en kloppergaten | nee, staat op het oppervlak |
De vuistregel is simpel. Moet er iets bewegen of sluiten, dan platkop. Mag de schroef meedoen in het ontwerp, dan lenskop of bolkop.
Welke maat schroef heb je nodig?
Bij scharnieren is de kopdiameter net zo belangrijk als de lengte. De verzinking in een scharnierblad is op maat gefreesd. Zit er een kop van 8 mm in een verzinking voor 7 mm, dan komt de kop 0,5 mm boven het blad uit en klemt je deur.
| Toepassing | Schroefmaat | Kopdiameter | Aandrijving |
|---|---|---|---|
| Scharnier binnendeur 76 x 76 mm | 4,0 x 40 mm | 7 mm platkop | TX20 |
| Scharnier of paumelle 89 x 89 mm | 4,5 x 40 mm | 8 mm platkop | TX20 |
| Rozet op binnendeur | M4 x 25 mm | platkop | PH2 of TX10 |
| Kruk op schild, doorgaand | patentbout of vijzenset 100 mm | verzonken | PH2 |
| Sluitplaat in kozijn | 4,0 x 40 mm | 7 mm platkop | TX20 |
| Meubelgreep door een front | M4 x 20 tot 40 mm | platkop | PH2 |
| Smeedijzeren hang of klopper | 4,5 x 30 mm | lens- of bolkop | PH2 |
Voor de lengte geldt: de schroef moet minstens 20 mm in massief hout grijpen, maar mag er niet doorheen komen. Bij een binnendeur van 40 mm met een scharnierblad van 3 mm is 40 mm dus prima. Schroef je in een kozijn dat op de muur is bevestigd, dan kun je naar 50 of zelfs 60 mm gaan voor extra houvast.
Kleur: de schroef moet wegvallen
Zwart beslag met blanke schroeven is de meest gemaakte fout bij een verbouwing. Onze zwarte scharnierschroeven hebben een HCP zwarte coating die dezelfde matte tint heeft als poedergecoat zwart beslag. Voor messing en brons beslag zijn er schroeven met een bijpassende afwerking, zoals de bronskleurige krukschroef die bij onze messing deurbeslag hoort.
- Mat zwart beslag: zwarte platkopschroef met HCP coating
- RVS geborsteld: rvs A2 schroef, niet verzinkt staal want dat is lichter van kleur
- Messing en brons: messingkleurige of bronskleurige schroef
- Wit gelakt beslag: witte schroef of een schroefkapje
Werk je met antiek deurbeslag, dan mag de schroef juist wel opvallen. Een bolkop in gesmeed zwart hoort daar gewoon bij.
Snijpunt, spaanbreker en voorboren
Moderne beslagschroeven hebben een snijpunt. Dat betekent dat je in zacht hout niet hoeft voor te boren. In hardhout, in oude eiken kozijnen en dicht bij de rand van een deur boor je wel voor, anders splijt het hout.
Vuistregel voor voorboren: neem een boor met de diameter van de kern van de schroef, dus ongeveer 70 procent van de nominale maat. Bij een schroef van 4,0 mm boor je 2,5 mm voor, bij 4,5 mm boor je 3,0 mm voor.
Draai bij het aandraaien niet door met de accuschroevendraaier. Zet de koppeling laag en maak de laatste slag met de hand. Een dolgedraaid gat in een deurblad los je alleen op met een lucifer en houtlijm, of met een dikkere schroef.
Uit de praktijk van onze showroom
Een klant uit Winterswijk had voor zijn hele benedenverdieping nieuwe zwarte paumelles gekocht, 24 stuks, en die vastgezet met de schroeven uit zijn eigen schroevendoos. Kopdiameter 8 mm in een verzinking voor 7 mm. Alle acht deuren klemden. Hij dacht dat de deuren gekromd waren. Het scheelde uiteindelijk 0,4 mm per schroefkop, en dat is genoeg om een deur van 40 mm te laten aanlopen tegen het kozijn. Met de juiste schroeven van 4,0 x 40 mm met een kop van 7 mm sloten ze alle acht weer soepel. Kosten: een doosje van honderd schroeven.
Wat bestel je nu?
- vervang je scharnieren, tel dan het aantal schroefgaten: drie of vier per scharnierblad, dus acht schroeven per scharnier
- voor zwart beslag pak je de zwarte scharnierschroeven in 4,0 x 40 of 4,5 x 40 mm
- voor krukken, rozetten en doorgaande bouten kijk je in het bevestigingsmateriaal
- zet je paumelles op een buitendeur, kies dan rvs A2 zodat de kop niet gaat roesten
- ga je meubelgrepen monteren, meet dan eerst de frontdikte en bestel M4 bouten in de juiste lengte bij de meubelgrepen
Hulp nodig?
Weet je niet welke kopdiameter in jouw scharnier past? Draai een oude schroef eruit, leg hem op een liniaal en stuur ons een foto. Wij zien aan de kop en de spoed vrijwel altijd welke maat je nodig hebt. Twijfel je over de lengte in een kozijn, meet dan hoe diep het hout is voordat je bestelt.
Veelgestelde vragen
Welke schroef gebruik ik voor scharnieren?
Altijd een platkopschroef, want die verzinkt volledig in het scharnierblad. Voor een scharnier van 76 x 76 mm is 4,0 x 40 mm met een kop van 7 mm gangbaar, voor 89 x 89 mm is dat 4,5 x 40 mm met een kop van 8 mm.
Waarom klemt mijn deur na het vervangen van de scharnieren?
Meestal omdat de schroefkop te groot is voor de verzinking in het scharnierblad. Een kop van 8 mm in een verzinking voor 7 mm steekt een halve millimeter uit, en dat is genoeg om de deur te laten aanlopen.
Wat is het verschil tussen platkop, lenskop en bolkop?
Een platkop verzinkt volledig en valt weg, ideaal voor scharnieren en rozetten. Een lenskop verzinkt deels en blijft licht zichtbaar, passend bij sierlijk smeedwerk. Een bolkop blijft helemaal op het oppervlak staan en hoort bij decoratief en klassiek beslag.
Moet ik voorboren?
In zacht hout niet, moderne beslagschroeven hebben een snijpunt. In hardhout, in oud eiken en dicht bij de rand van een deur wel. Boor ongeveer 70 procent van de schroefdiameter voor, dus 2,5 mm bij een schroef van 4,0 mm.
Welke kleur schroef kies ik bij zwart beslag?
Een zwarte schroef met HCP coating. Die heeft dezelfde matte tint als poedergecoat zwart beslag. Een blanke of verzinkte schroef valt in zwart beslag altijd op.
Hoe voorkom ik dat een schroef dolddraait?
Zet de koppeling van je accuschroevendraaier laag en maak de laatste slag met de hand. Is het gat al uitgelopen, vul het dan met een lucifer en houtlijm of stap over op een schroef die 0,5 mm dikker is.


