Raam espagnolet
Waarin verschilt een raamespagnolet van een deurespagnolet?
Het principe is hetzelfde: twee stangen die vanuit het midden naar boven en naar beneden schuiven en het raam op twee punten vastzetten. Het verschil zit in de maat en in het gewicht van het mechaniek. Raamuitvoeringen werken met stangen van ongeveer 1200 mm in plaats van 2200 tot 2500 mm, en het huis is smaller zodat het op een raamprofiel past.
Dat maakt uit bij bestellen. Een deurespagnolet op een raam monteren gaat zelden goed, want de stangen zijn te lang, de rozet te groot en de bediening te zwaar voor een licht raamvleugel. Zoek je juist de deurversie, kijk dan bij gewoon espagnolet.
Pomp of kruk op een raam?
Een pomp-raamespagnolet heeft een knop die je op en neer beweegt. Hij steekt nauwelijks uit, wat prettig is als er een gordijn, een hor of een vensterbank vlak voor het raam zit. Klassieke ijzeren modellen zoals Cambridge en Eton horen bij jaren dertig ramen en oude stolpramen.
Een kruk-raamespagnolet bedien je met een raamkruk en loopt lichter, zeker bij een raam dat is gaan werken. Er zijn twee vormen: T recht, waarbij de kruk in lijn met de stang staat, en hoek 90 graden, waarbij de kruk haaks staat. Het hoekmodel gebruik je als het raam in een diepe sponning ligt of als de kruk anders tegen de dagkant aan zou komen.
Ons advies: op een stolpraam met de vleugels tegen elkaar een pomp raam espagnolet, omdat die vlak blijft. Op een enkel draairaam dat je vaak opent een kruk raam espagnolet.
Afsluitbaar of niet?
Een afsluitbare raamespagnolet heeft een uitwisselbare cilinder in de rozet. Draai je hem op slot, dan kunnen de stangen niet meer terug en is het raam van buitenaf niet open te wrikken. Bij een raam dat vanaf een plat dak, een uitbouw of een schuurtje te bereiken is, is dat het verschil tussen sierbeslag en beveiliging.
Uitwisselbaar betekent dat je de cilinder kunt vervangen door een cilinder van je eigen sluitplan, zodat alle ramen en deuren op dezelfde sleutel lopen. Bekijk het volledige aanbod bij afsluitbaar raam espagnolet. Op ramen boven de eerste verdieping is een niet afsluitbare uitvoering meestal voldoende.
Links of rechts, en hoe meet je dat?
Sta binnen voor het raam. Zitten de scharnieren links en draait het raam naar je toe, dan zit de espagnolet rechts en heb je een rechtse uitvoering nodig. Vervang je bestaand beslag, kijk dan simpelweg aan welke kant het oude mechaniek zat. Bij afsluitbare modellen staat links of rechts altijd in de artikelnaam, omdat het cilindergat maar aan een kant zit.
Welke stanglengte bestel je?
De gangbare sets hebben twee stangen van 1200 tot 1250 mm, samen 2400 tot 2500 mm, en die kort je op maat af. Meet de hoogte van de raamvleugel, bepaal de montagehoogte van het mechaniek (op een raam ligt die vaak op ongeveer een derde vanaf onderen) en trek per stang de afstand tot de dorpel af, plus 10 tot 15 mm die de stang in de sluitplaat moet steken.
Zaag de stangen aan de uiteinden af, niet aan de kant die in het mechaniek valt. Loopt de stang langer dan ongeveer 1000 mm vrij, zet er dan halverwege een geleider op, anders gaat hij rammelen bij wind.
Materiaal en afwerking
Zwart ijzer en zwart gepoedercoat passen bij klassieke en landelijke ramen. RVS geborsteld kies je op ramen aan de zeezijde of op ramen waar de onderstang in de natte dorpel staat, want daar begint corrosie. Aluminium en RAL 9010 wit sluiten aan op moderne kozijnen en op kunststof profielen.
Messing gelakt houdt zijn kleur, nikkel mat is grijzer en rustiger dan chroom. Kies espagnolet, sluitplaten en geleiders in dezelfde afwerking, want ze liggen zichtbaar op een rij boven elkaar. Combineer het geheel eventueel met bijpassend raambeslag zodat kruk, uitzetter en espagnolet dezelfde toon hebben.
Kort samengevat
Kies eerst pomp of kruk, bepaal daarna of het raam bereikbaar genoeg is om afsluitbaar te willen, controleer links of rechts en reken de stanglengte terug uit de vleugelhoogte. Bestel sluitplaten en geleiders in dezelfde afwerking mee. Indien voorradig, voor 20:00 besteld, morgen in huis.
Veelgestelde vragen
Wat is een raamespagnolet?
Een sluiting met twee stangen die vanuit het midden van het raam naar boven en naar beneden schuiven en in een sluitplaat vallen. Daarmee staat het raam op twee punten vast in plaats van op een.
Kan ik een deurespagnolet op een raam monteren?
Dat gaat zelden goed. Stangen voor deuren zijn 1245 tot 1500 mm per stuk en het huis is te breed voor een raamprofiel. Raamuitvoeringen werken met stangen van ongeveer 1200 mm en een smaller mechaniek.
Hoe weet ik of ik links of rechts nodig heb?
Ga binnen voor het raam staan. Draait het raam naar je toe met de scharnieren links, dan zit de espagnolet rechts en bestel je een rechtse uitvoering. Vervang je bestaand beslag, kijk dan waar het oude mechaniek zat.
Wat betekent een uitwisselbare cilinder?
De cilinder in de rozet kun je vervangen door een cilinder uit je eigen sluitplan, zodat het raam op dezelfde sleutel loopt als je voordeur of achterdeur.
Hoe kort ik de stangen af?
Meet vanaf het mechaniek tot de dorpel en tel er 10 tot 15 mm indraaidiepte bij op. Zaag altijd aan het vrije uiteinde af, nooit aan de kant die in de espagnolet valt.
Is een raamespagnolet inbraakwerend?
Alleen de afsluitbare uitvoeringen. Zonder cilinder kan het mechaniek van buitenaf worden teruggedrukt. Op bereikbare ramen kies je daarom een afsluitbaar model, bij voorkeur SKG gekeurd.