Afsluitbaar raam espagnolet

Waarom een espagnolet meer vasthoudt dan een raamsluiting

Een gewone raamsluiting grijpt op een punt in het kozijn, ergens halverwege de vleugel. Een espagnolet doet dat op twee punten tegelijk: een pen bovenin en een pen onderin, verbonden door een stang die achter de vleugel loopt. Daardoor blijft de vleugel over de volle hoogte tegen het kozijn getrokken en kun je hem niet meer bovenaan of onderaan opwrikken.

Dat maakt de espagnolet het aangewezen systeem voor hoge, smalle ramen en voor stolpramen met twee vleugels waarvan er een dicht blijft. Bij de afsluitbare uitvoering komt daar een cilinder in de krukrozet bij, die de kruk in de gesloten stand vastzet.

Welke staaflengte hoort bij jouw raam?

Meet de vleugel van de onderkant tot de bovenkant van het hout, dus niet het kozijn en niet de glasmaat. De lengte van de espagnolet ligt altijd ruim boven die vleugelhoogte, omdat de stang met een geleiding werkt en de pennen aan beide uiteinden ruimte nodig hebben.

1200 mm. Vleugelhoogte tot ongeveer 800 mm, denk aan een keukenraam of een klein bovenraam.

1500 mm. Vleugelhoogte ongeveer 800 tot 1100 mm, de maat die in een doorsnee woon- of slaapkamer het vaakst past.

1800 mm. Vleugelhoogte ongeveer 1100 tot 1400 mm, bijvoorbeeld een deurhoog raam naast een tuindeur of een raam in een jaren dertig erker.

2200 mm. Dit is de deurmaat en hoort bij de passieve vleugel van een stolpdeur, niet bij een raam.

Ons advies: zit je precies tussen twee maten in, neem dan de langere en kort de stang in. Een te korte espagnolet is onbruikbaar, een te lange is met een ijzerzaag in tien minuten passend gemaakt. Kort altijd aan de zijde zonder sluitpen.

Links of rechts bepalen zonder gedoe

Ga aan de binnenkant voor het raam staan, dus in de kamer. Kijk naar de vleugel waar de kruk op moet komen en zoek de scharnieren. Zitten de scharnieren aan jouw linkerhand, dan bestel je de linksdraaiende uitvoering. Zitten ze rechts, dan de rechtsdraaiende. Vervang je een bestaande espagnolet, dan is er een nog snellere check: kijk waar de huidige kruk zit, want de nieuwe komt op dezelfde plek.

Bij een stolpraam met twee vleugels zit de espagnolet op de vleugel die je normaal dicht laat. De andere vleugel sluit daar tegenaan met een gewone raamsluiting of een tweede espagnolet.

Wit of aluminium: wat past bij je kozijn?

RAL 9010 is een licht gebroken wit en sluit aan op de standaard witte kunststof en houten kozijnen die je in Nederlandse nieuwbouw en renovatie tegenkomt. Het is geen helder signaalwit, waardoor het naast bestaand wit beslag niet gaat vloeken.

De aluminiumkleurige uitvoering heeft een satijnachtige, natuurlijke metaaltint. Die staat goed bij aluminium kozijnen, bij antracietkleurige kunststof profielen en in strakke, moderne interieurs. Praktisch gezien verbergt aluminium kleine krassen beter dan een gemoffelde witte laag, die bij een harde tik een zichtbare beschadiging houdt.

Afsluitbaar of niet afsluitbaar per raam bekijken

In deze collectie staan de afsluitbare uitvoeringen met cilinder en de niet afsluitbare varianten in dezelfde maten naast elkaar. Dat is met opzet, want je hoeft niet elk raam op slot te kunnen zetten. De grens is bereikbaarheid: alles wat vanaf de grond, een plat dak, een uitbouw, een schuur of een stevige regenpijp te bereiken is verdient een afsluitbare uitvoering. Ramen op de tweede verdieping en zolderramen mogen niet afsluitbaar blijven. Dat scheelt geld en een sleutelbos.

Monteren op een bestaand raam

Zet de vleugel dicht en houd de espagnolet tegen het hout op de plek waar hij komt. Markeer de posities van de sluitpennen boven en onder op het kozijn, en boor daar de sluitgaten of schroef de sluitplaten vast. Monteer daarna de stanggeleiders om de hoogte van de vleugel, hang de stang erin en zet de krukrozet op een prettige hoogte, meestal op ongeveer een derde van de vleugelhoogte vanaf onderen.

Test de bediening vijf keer met de vleugel open en vijf keer met de vleugel dicht voordat je alles definitief aandraait. Loopt de kruk zwaar, dan staan de sluitgaten meestal een paar millimeter uit lijn. Corrigeer dat door het sluitgat iets ruimer te maken en niet door harder te draaien.

Onderhoud

Geef de stang en de geleidingen een keer per jaar een dun laagje siliconenspray of teflonspray. De cilinder krijgt grafietspray of slotspray, geen kruipolie, want die bindt stof en maakt het slot juist stroef. Reinig het zichtbare beslag met lauw water en een microvezeldoek en laat schuurspons, ammoniak en aceton uit de buurt.

Kort samengevat

Meet eerst de vleugelhoogte en kies daarop 1200, 1500 of 1800 mm. Bepaal de hand door aan de binnenkant naar de scharnieren te kijken. Neem de afsluitbare uitvoering op bereikbare ramen en bespaar op wat hoog zit. Wit RAL 9010 bij witte kozijnen, aluminium bij aluminium en antraciet. Zoek je hetzelfde systeem met kruk zonder slot, kijk dan bij kruk raam espagnolet. Voor de deurmaten en de complete afsluitbare serie ga je naar kruk afsluitbaar espagnolet, en voor de klassieke hefboombediening naar de pomp raam espagnoletten.

Veelgestelde vragen