Ga naar inhoud
icon Fysieke showroom
icon Op voorraad en vóór 20:00 besteld? Vandaag verzonden
icon Gratis verzending boven de 99 euro
icon Fysieke showroom
icon Op voorraad en vóór 20:00 besteld? Vandaag verzonden
icon Gratis verzending boven de 99 euro

Scharnier voor een zware deur: welke kies je en hoeveel?

Een scharnier voor een zware deur moet meer doen dan alleen draaien. Het moet tientallen kilo's dragen, dag in dag uit, zonder dat de deur gaat hangen of de schroeven uit het kozijn trekken. Kies je te licht, dan merk je dat binnen een jaar: de deur schraapt, de naad loopt scheef en het slot valt niet meer netjes in de sluitplaat. Het korte antwoord: voor een deur zwaarder dan ongeveer 40 kg neem je drie kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm met een bladdikte van 3 mm. Hieronder lees je hoe je het gewicht van je deur inschat, welk type bij welke situatie past en wat je bij een buitendeur extra nodig hebt.
AXA veiligheidsscharnier 89 x 89 x 3 mm zwart, een scharnier voor een zware deur
89x89

Scharnier voor een zware deur: welke kies je en hoeveel?

Hoe zwaar is jouw deur eigenlijk?

Voor je een scharnier uitzoekt wil je weten wat het moet dragen. De meeste mensen schatten hun deur te licht in. Een standaard binnendeur van 880 x 2015 x 40 mm met honingraatvulling weegt rond de 18 kg. Dezelfde maat in massief eiken zit al snel op 40 kg, en een hardhouten voordeur van 54 mm dik loopt richting de 60 kg.

Hieronder een realistische richtlijn per deurtype. Twijfel je? Leg de deur op een personenweegschaal. Dat is nauwkeuriger dan gokken en het kost je twee minuten.

Deurtype Typische maat Gewicht Telt als zwaar
Holle binnendeur, honingraat 880 x 2015 x 40 mm 15 tot 20 kg Nee
Opdekdeur met glas 880 x 2015 x 40 mm 25 tot 35 kg Grensgeval
Massief houten binnendeur 880 x 2015 x 40 mm 35 tot 45 kg Ja
Brandwerende deur, WRD 30 880 x 2015 x 40 mm 45 tot 55 kg Ja
Houten voordeur, hardhout 880 x 2015 x 54 mm 45 tot 60 kg Ja
Stalen deur in stalen kozijn 900 x 2015 mm 60 tot 90 kg Ja

Alles boven de 40 kg noemen wij zwaar. Vanaf dat punt gaat een standaard scharnier met losse pen het op termijn niet redden.

Welk scharnier voor een zware deur, en hoeveel?

Het korte antwoord: vanaf ongeveer 40 kg neem je drie kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm met een bladdikte van 3 mm. Onder de 25 kg volstaan twee scharnieren van 76 x 76 mm. Boven de 80 kg ga je naar vier scharnieren of naar een aanlaspaumelle.

Het derde scharnier is geen luxe. Het verdeelt het gewicht over een langer stuk kozijn, waardoor de bovenste schroeven veel minder trekkracht te verwerken krijgen. Dat is precies de plek waar een zware deur het altijd begeeft.

Deurgewicht Aantal scharnieren Type Maat
Tot 25 kg 2 Scharnier met losse pen of paumelle 76 x 76 mm
25 tot 40 kg 2 of 3 Kogellagerscharnier 89 x 89 mm
40 tot 60 kg 3 Kogellagerscharnier, blad 3 mm 89 x 89 mm
60 tot 80 kg 3 of 4 Kogellager of glijlager in rvs 89 x 89 mm
Boven 80 kg 4 Aanlaspaumelle of zwaar glijlagerscharnier 150 tot 160 mm

Is je deur hoger dan 2015 mm, tel er dan een scharnier bij op, ook als het gewicht meevalt. Een lange deur werkt meer en gaat sneller torderen. Wil je de bredere uitleg over aantallen per deurtype, lees dan onze blog over deurscharnieren en hoeveel je er nodig hebt.

Kogellager, glijlager of losse pen: wat is het verschil?

Bij een zware deur zit het verschil in het draaipunt. Metaal dat direct op metaal draait, slijt. Een lager tussen de scharnierhelften haalt die wrijving eruit.

Kogellagerscharnier

De standaardkeuze voor zware deuren. Tussen de scharnierbladen zitten kogellagerringen, waardoor de deur soepel en stil draait en het scharnier nauwelijks slijt. Je vindt ze bij Intersteel, Dulimex en Formani in 76 x 76 en 89 x 89 mm, met ronde of rechte hoek. De rechte hoek gebruik je bij een uitsparing met scherpe hoeken, de ronde bij machinaal freeswerk.

Glijlagerscharnier

In plaats van kogels zit er een glijring van kunststof of messing in het draaipunt. Iets stiller dan een kogellager en zeer geschikt voor buitendeuren, omdat er minder vuil in kan kruipen. Het AXA Titan glijlager veiligheidsscharnier van 89 x 89 x 25 mm is hiervan het bekendste voorbeeld.

Paumelle en scharnier met losse pen

Bij een paumelle til je de deur zo uit het kozijn, handig bij schilderwerk of verhuizen. Voor een zware deur kies je dan wel een gelagerde uitvoering. Een gewoon scharnier met losse pen is prima voor lichte deuren, maar gaat bij 40 kg piepen en speling geven.

Verdekt scharnier en aanlaspaumelle

Wil je geen zichtbaar scharnier, dan kom je uit bij een onzichtbaar verdekt scharnier. De AXA 1910-3D is er in 150 x 25 en 177 x 28 mm en is in drie richtingen instelbaar. Reken bij zware deuren op drie stuks in plaats van twee. Heb je een stalen kozijn, dan zijn aanlaspaumelles de juiste route. De DX-uitvoeringen in 120 x 18, 150 x 22 en 160 x 20 mm zijn in rvs AISI 304 leverbaar en las je direct op het kozijn.

Kogellagerscharnier 89 x 89 mm rvs, een scharnier voor een zware deur

Maten en uitvoeringen op een rij

Uitvoering Maat Bladdikte Geschikt voor
Kogellagerscharnier 76 x 76 mm 2 tot 2,5 mm Lichte tot middelzware binnendeur
Kogellagerscharnier 89 x 89 mm 3 mm Zware binnendeur en voordeur
Veiligheidsscharnier SKG 3 sterren 89 x 89 x 3 mm 3 mm Buitendeur, ook naar buiten draaiend
Verdekt scharnier, 3D instelbaar 150 x 25 en 177 x 28 mm Niet van toepassing Zware deur zonder zichtbaar beslag
Aanlaspaumelle rvs 120 x 18, 150 x 22 en 160 x 20 mm Niet van toepassing Stalen kozijn en zeer zware deuren

Let bij vervanging op de bestaande uitsparing. Een scharnier van 89 x 89 mm past niet zomaar in een frezing van 76 x 76 mm zonder bijwerken. Twijfel je over de maat die er nu zit, meet dan het scharnierblad in gesloten toestand, van boven naar onder en van de kozijnrand tot de knoop.

Een zware buitendeur vraagt om meer dan draagkracht

Buiten komt er van alles bij. Vocht, vorst en temperatuurwisselingen vragen om rvs of een gecoate uitvoering. Onze rvs scharnieren en zwarte scharnieren zijn daar allebei op gemaakt.

Draait je deur naar buiten open, dan liggen de scharnierpennen aan de buitenkant. Zonder maatregel kan iemand die pen eruit slaan en de deur uit het kozijn tillen, hoe goed het slot ook is. Daarvoor bestaan veiligheidsscharnieren met een dievenpin: een uitstekend pennetje in het ene blad dat bij een gesloten deur in het andere blad valt. Een AXA veiligheidsscharnier met SKG 3 sterren, 89 x 89 x 3 mm, doet precies dat.

Een scharnier alleen maakt je deur niet inbraakwerend. Het werkt pas als het slot en het veiligheidsbeslag op hetzelfde niveau zitten. Drie SKG-sterren op je scharnier en een enkele ster op je cilinder levert je nog steeds de zwakste schakel op.

De vier fouten die we het vaakst zien

Deze vier komen bij ons aan de balie langs, bijna wekelijks.

  1. Te korte schroeven. Meegeleverde schroeven van 4 x 35 mm pakken alleen het kozijnhout, niet de stijl of het metselwerk erachter. Bij een zware deur wil je in het kozijn minimaal 5 x 60 mm.
  2. Twee scharnieren waar er drie horen. De deur hangt eerst prima en zakt na een jaar door. Je ziet het aan de naad: boven dicht, onder ruim.
  3. Verkeerde draairichting. Een paumelle en een aanlaspaumelle zijn DIN links of DIN rechts. Bestel je verkeerd, dan past hij niet en kun je hem niet omdraaien.
  4. Verzinkt staal aan de buitenkant. Ziet er het eerste jaar prima uit en begint daarna te roesten op de plek waar de deur het meest beweegt.

Zo monteer je scharnieren op een zware deur

  1. Zet de deur op zijn kant en teken de posities af. Het bovenste scharnier op ongeveer 200 mm vanaf de bovenkant, het onderste op ongeveer 250 mm vanaf de onderkant, en het derde precies in het midden daartussen.
  2. Frees de uitsparing op exact de bladdikte. Steekt het scharnier uit, dan sluit de deur niet aan. Zit hij te diep, dan klemt de deur.
  3. Boor voor, ook in het kozijn. Hardhout splijt anders langs de nerf en dan verlies je juist de schroef die het meeste moet houden.
  4. Draai eerst per scharnier een schroef in, hang de deur en controleer de naad rondom. Reken op 3 mm aan de zijkanten en 8 tot 10 mm onder.
  5. Klopt het beeld, draai dan de rest van de scharnierschroeven vast. Vervang bij een deur boven de 40 kg de bovenste twee schroeven van het bovenste scharnier door lange exemplaren die tot in de stijl grijpen.
  6. Test vijf keer openen en sluiten en luister. Hoor je een tik, dan staat er spanning op en zit een van de scharnieren iets te diep of te ondiep.

Hangt de deur na de montage nog niet recht, dan helpt onze blog over een klemmende deur afstellen je verder.

Uit de praktijk van onze showroom

Een klant uit Duiven kwam langs met een foto van zijn eiken voordeur. Massief hardhout, 54 mm dik, ruim 52 kg. De deur hing er anderhalf jaar en sloot niet meer: boven raakte hij het kozijn, onder zat een kier van 4 mm te veel.

De aannemer had er twee scharnieren van 76 x 76 mm in gezet met de meegeleverde schroeven van 4 x 35 mm. Voor die deur is dat gewoon te licht, en de bovenste schroeven waren al half uit het kozijn getrokken. Hij had inmiddels een offerte van 400 euro liggen voor een nieuwe deur.

We hebben er drie AXA veiligheidsscharnieren van 89 x 89 x 3 mm in gedaan, met schroeven van 5 x 60 mm door het kozijn heen. De oude gaten zijn eerst dichtgezet met houten deuvels. Totale kosten onder de 60 euro. De deur hangt er nu ruim twee jaar en de naad is nog steeds gelijk.

Wat bestel je nu?

Kort samengevat, per situatie:

Weet je nog niet welk type bij je deur hoort, begin dan bij ons overzicht welke scharnier heb je nodig of blader door de complete collectie scharnieren en paumelles.

Hulp nodig?

Stuur ons een foto van je huidige scharnier in gesloten toestand en noem het gewicht of het type deur. Dan zeggen we je binnen een werkdag welke maat en hoeveel stuks je nodig hebt, en of je oude uitsparing bruikbaar blijft. Liever even voelen hoe zwaar een kogellagerscharnier van 89 x 89 mm is vergeleken met een standaard scharnier? Loop binnen in de showroom, ze liggen naast elkaar op de balie.

Veelgestelde vragen

Welk scharnier heb ik nodig voor een zware deur?

Vanaf ongeveer 40 kg neem je drie kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm met een bladdikte van 3 mm. Blijft de deur onder de 25 kg, dan volstaan twee scharnieren van 76 x 76 mm. Boven de 80 kg ga je naar vier scharnieren of naar een aanlaspaumelle.

Hoeveel kilo kan een scharnier dragen?

Dat hangt af van maat, bladdikte en montage, en fabrikanten geven de waarde per set op. Praktisch komt het hierop neer: twee scharnieren van 76 x 76 mm zijn bedoeld voor deuren tot ongeveer 25 kg, twee kogellagerscharnieren van 89 x 89 mm tot ongeveer 40 kg, en drie stuks van 89 x 89 x 3 mm tot ongeveer 60 kg. De schroeven bepalen minstens zoveel als het scharnier zelf.

Is een derde scharnier echt nodig?

Bij een deur boven de 40 kg of hoger dan 2015 mm wel. Het derde scharnier zit in het midden en haalt trekkracht weg bij het bovenste scharnier. Dat is de plek waar de schroeven anders na verloop van tijd uit het kozijn komen en de deur gaat doorhangen.

Wat is het verschil tussen een kogellagerscharnier en een gewoon scharnier?

Bij een gewoon scharnier draait metaal direct op metaal, wat bij zwaar gewicht slijtage en piepen geeft. Een kogellagerscharnier heeft kogellagerringen in het draaipunt. De deur draait daardoor soepeler en stiller en het scharnier houdt jaren langer stand bij intensief gebruik.

Welke scharnieren gebruik je voor een buitendeur?

Rvs of een gecoate uitvoering, vanwege vocht en vorst. Draait de deur naar buiten open, kies dan een veiligheidsscharnier met dievenpin en SKG-keurmerk, want anders is de scharnierpen van buitenaf bereikbaar. Een AXA veiligheidsscharnier van 89 x 89 x 3 mm met SKG 3 sterren is hiervoor de gangbare keuze.

Welke schroeven gebruik ik bij een zware deur?

In het deurblad kun je de meegeleverde schroeven meestal aanhouden. In het kozijn neem je bij een zware deur minimaal 5 x 60 mm, zodat de schroef door het kozijnblad heen in de stijl of het metselwerk grijpt. Voorboren is bij hardhout geen overbodige stap.

Kan ik een scharnier van 76 x 76 mm vervangen door 89 x 89 mm?

Alleen als je de uitsparing bijwerkt. Een groter scharnierblad past niet in de bestaande frezing, dus je moet zowel in de deur als in het kozijn bijfrezen. Wil je dat vermijden, kies dan een kogellagerscharnier van 76 x 76 mm en zet er een derde bij in plaats van naar 89 x 89 mm te gaan.

Vorige bericht Volgende bericht
-->