Ga naar inhoud
icon Fysieke showroom
icon Op voorraad en vóór 20:00 besteld? Vandaag verzonden
icon Gratis verzending boven de 99 euro
icon Fysieke showroom
icon Op voorraad en vóór 20:00 besteld? Vandaag verzonden
icon Gratis verzending boven de 99 euro

Scharnier infrezen: zo frees je een scharnier netjes in

Een scharnier infrezen betekent dat je een uitsparing maakt die precies zo diep is als het scharnierblad dik is. Bij de meeste kogellagerscharnieren is dat 2,5 mm, bij een zwaar veiligheidsscharnier met dievenklauw 3 mm. Frees je dieper, dan klemt je deur aan de slotzijde. Frees je ondieper, dan blijft er een kier staan en sluit hij stroef. Hieronder lopen we langs de freesdiepte per scharniermaat, het werken met een freesmal, de hoeken afwerken met een beitel en de scharnieren waarvoor je helemaal niet hoeft te frezen. Met de maten uit ons eigen assortiment erbij, zodat je weet wat je meet.
Freesmal waarmee je een scharnier infrezen nauwkeurig uitvoert
deur afhangen

Scharnier infrezen: zo frees je een scharnier netjes in

Hoe diep moet je een scharnier infrezen?

Precies zo diep als het blad van je scharnier dik is. Niet dieper en niet ondieper. Bij de kogellagerscharnieren die wij het meest verkopen is die bladdikte 2,5 mm. Bij een zwaarder veiligheidsscharnier met dievenklauw loopt dat op naar 3 mm.

Belangrijk detail: je verdeelt die dikte niet over twee kanten. Zowel de deur als het kozijn krijgt een eigen uitsparing van de volle bladdikte. Frees je in beide de halve dikte, dan staat je deur straks 2,5 mm te ver naar voren.

Deze maten komen uit ons eigen assortiment en kun je als vuistregel aanhouden:

Scharnier Afmeting Bladdikte (dus freesdiepte) Deurgewicht Aantal per deur
Kogellagerscharnier, lichte binnendeur 76 x 76 mm 2,5 mm tot 50 kg 2 tot 3
Kogellagerscharnier, standaard 89 x 89 mm 2,5 mm tot 70 kg 3
Veiligheidsscharnier met dievenklauw, SKG*** 89 x 89 mm 3 mm (inbouwdiepte 14 mm) tot 80 kg 3
Zwaar kogellagerscharnier 102 x 102 mm meet het blad na, staat op de productpagina tot 100 kg 3 tot 4
Onzichtbaar 3D scharnier 160 x 32 mm volgens de freesmal van dat merk wisselt per type 2 tot 3

Meet altijd na met een schuifmaat. Een blad van 2,5 mm en een blad van 3 mm zien er op tafel identiek uit, en juist die halve millimeter merk je terug in een deur die aanloopt. Weet je nog niet welk type je nodig hebt, lees dan eerst welke scharnieren er zijn en welke bij jouw deur past.

Wat heb je nodig om scharnieren te frezen?

Je kunt het met een beitel doen, maar met een bovenfrees en een mal werk je sneller en vooral strakker. Dit ligt bij ons op de werkbank:

  • een bovenfrees van minimaal 750 watt met kopieerring
  • een rechte groeffrees, meestal 8 tot 12 mm, met de diepte instelbaar in stappen van 0,1 mm
  • een freesmal die bij jouw scharnier of scharnierset hoort
  • twee lijmklemmen om de mal vast te zetten
  • een scherpe steekbeitel van 18 of 25 mm voor de hoeken
  • potlood, schrijfhaak en schuifmaat
  • de juiste scharnierschroeven, want veel scharnieren worden zonder bevestigingsmateriaal geleverd

Die laatste komt vaker voor dan mensen denken. De Intersteel scharnieren die wij verkopen gaan standaard exclusief schroeven de doos in.

Scharnier infrezen met een freesmal, stap voor stap

Heb je een mal die bij je scharnier hoort, dan is dit het werk van een kwartier per deur.

  1. Zet de deur op zijn kant, met de scharnierzijde omhoog. Klem hem vast, want een deur die wegdraait terwijl de frees loopt is een beschadigde deur.
  2. Teken de posities af. Het bovenste scharnier komt doorgaans op 20 cm vanaf de bovenkant, het onderste op 25 cm vanaf de onderkant en het derde precies in het midden daartussen.
  3. Leg de freesmal op de aftekening, controleer met de schrijfhaak of hij haaks ligt en zet hem met twee lijmklemmen vast.
  4. Stel de freesdiepte in op de bladdikte. Houd het scharnier naast de frees en stel af tot de snijkant gelijk loopt met het blad.
  5. Frees in twee gangen. Eerst ongeveer de halve diepte, daarna de volle diepte. Dat geeft een schonere kant en scheelt uitscheuren bij het fineer.
  6. Haal de mal weg en pas het scharnier. Het blad moet gelijk liggen met het hout, of hooguit een tiende verdiept.
  7. Boor de schroefgaten voor. Bij hardhout met een boortje van 2,5 mm, bij vuren met 2 mm. Zo splijt het hout niet.

Scharnier infrezen zonder mal

Geen mal in huis? Leg het scharnier op zijn plek, trek de omtrek af met een scherp potlood en zet de lijnen door met een steekbeitel. Tik de contour eerst rondom in, ongeveer tot de bladdikte. Steek daarna het hout er in dunne plakjes tussenuit, met de vlakke kant van de beitel naar beneden. Rustig werken en vaak passen. Dit is de methode van je opa en hij werkt nog steeds, alleen duurt hij drie keer zo lang.

Welke freesmal hoort bij welk scharnier?

Een freesmal is typegebonden. Een mal voor een gewoon bladscharnier past niet op een verdekt scharnier, en verdekte scharnieren verschillen per merk onderling ook nog. Dit zijn de mallen die wij voeren en waar ze bij horen:

Freesmal Waarvoor
Riens Freesmal 89 x 89 standaard bladscharnieren en kogellagerscharnieren 89 x 89 mm
Riens Freesmal Paumelles 75 x D14 paumelles met een penmaat van 14 mm
Riens Freesmal Intersteel de verdekte scharnieren van Intersteel
Riens Freesmal Kubica 8000 Kubica 8000 onzichtbare scharnieren
Riens Freesmal Kubica 6700, Häfele H7, TKZ Esprit deze drie typen delen dezelfde infrezing
Freesmal AXA verdekte scharnieren 80 kg, dubbel AXA verdekte scharnieren tot 80 kg, deur en kozijn in één
Riens Freesmal Argenta Magnotica Pro, Neo M-6 en TYO de bijbehorende Argenta scharnierseries
Riens Freesmal Xinnix 4030 het Xinnix 4030 deursysteem

Bestel je een verdekt scharnier, kijk dan meteen of de bijbehorende mal er is. Het scheelt een tweede bestelling en een stilgelegde klus. Alle mallen staan bij elkaar in onze collectie freesmallen, de bijpassende scharnieren vind je onder freesmal scharnieren.

Scharnier infrezen in het kozijn

Het kozijn is het lastige deel, want daar kun je de deur niet omleggen. Je freest staand, vaak in een krappe hoek, en een fout in het kozijn herstel je niet even.

Werk daarom zo: hang de deur eerst met alleen de scharnieren aan de deurzijde. Zet de deur op wiggen op de juiste hoogte in het kozijn, met rondom ongeveer 2 mm speling. Teken dan de kozijnzijde af langs het scharnier dat al vastzit. Zo neem je de werkelijke positie over en niet de theoretische.

Klem de mal met een stuk afvalhout tegen de kozijnstijl zodat hij niet kan kantelen. Frees ook hier in twee gangen en werk de hoeken bij met de beitel. Blijft er na het ophangen toch speling over, lees dan hoe je een klemmende deur weer recht zet.

Ronde hoek, rechte hoek of helemaal niet frezen

De hoekvorm van het scharnierblad bepaalt hoeveel handwerk je overhoudt. Een bovenfrees maakt namelijk altijd een ronde hoek, met de straal van je frees.

  • Ronde hoek. Sluit aan op wat de frees maakt. Frezen en klaar, geen beitelwerk. Dit is de snelste route bij machinaal infrezen.
  • Rechte hoek. Mooi strak en klassiek, maar je moet de vier hoeken met de beitel vierkant steken. Reken op vijf minuten extra per scharnier.
  • Niet frezen. Een opschroefscharnier schroef je op het hout en hoeft dus helemaal niet ingelaten te worden. Handig bij een kastdeur, een luik of een deur die je niet wilt beschadigen.

Zwaardere deuren stellen andere eisen aan de uitsparing dan lichte. Welke maat en hoeveel scharnieren je daarbij nodig hebt, staat in ons stuk over scharnieren voor een zware deur.

Onzichtbare scharnieren frezen

Bij een onzichtbaar scharnier frees je geen platte uitsparing maar een diepe sparing in de kopse kant van de deur en in de kozijnstijl. Een scharnier van 160 x 32 mm verdwijnt daar volledig in. Zonder mal begin je hier niet aan, want de sparing loopt tot ver in het hout en een millimeter scheef betekent dat de deur niet meer sluit.

Reken ook op meer materiaal om in te frezen. Een holle binnendeur met een dunne omranding is vaak te licht voor een verdekt scharnier. Meer over dit type lees je bij taatsdeuren en onzichtbare scharnieren.

Uit de praktijk van onze showroom

Vorige maand stond hier een klant met een nieuwe binnendeur die aan de slotzijde tegen het kozijn aanliep. Hij had de scharnieren ingefreesd op 4 mm, terwijl de bladen 2,5 mm dik waren. Die 1,5 mm te veel per scharnier trok de deur naar de scharnierzijde toe, en aan de andere kant liep de deur dus klem.

Oplossing was simpel. Drie stukjes hardboard van 1,5 mm onder de bladen, schroeven een slag losser en weer aandraaien. Kostte tien minuten en de deur sloot weer. Was hij ondieper gefreesd geweest, dan had hij alleen wat dieper hoeven steken. Te diep is altijd meer werk dan te ondiep, dus frees liever een tiende te weinig en pas na.

Wat bestel je nu?

Het hangt ervan af waar je staat:

  • Vervang je een bestaand scharnier en wil je niet opnieuw frezen? Meet de afmeting en de bladdikte van het oude scharnier en zoek hetzelfde formaat in onze collectie scharnieren en paumelles.
  • Hang je een nieuwe deur af en frees je zelf? Bestel het scharnier plus de bijbehorende mal uit freesmallen, en vergeet de scharnierschroeven niet.
  • Wil je een strakke deur zonder zichtbaar scharnier? Kies uit de onzichtbare scharnieren en neem de mal van dat merk erbij.
  • Werk je aan een zware of buitendeur? Kijk bij de paumelles, die nemen meer gewicht op.
  • Liever geen frees aanraken? Dan is een opschroefscharnier de oplossing.

Hulp nodig?

Twijfel je welke mal bij jouw scharnier hoort, of weet je niet zeker of je deur dik genoeg is voor een verdekt scharnier? Stuur ons een foto van het scharnier met een rolmaat ernaast. Dan zoeken we het type op en zeggen we meteen welke freesmal erbij hoort. Je kunt ook langskomen in de showroom en een scharnier in het echt bekijken.

Veelgestelde vragen

Hoe diep moet ik een scharnier infrezen?

Precies zo diep als het scharnierblad dik is. Bij de meeste kogellagerscharnieren van 76 x 76 en 89 x 89 mm is dat 2,5 mm. Bij een veiligheidsscharnier met dievenklauw is het 3 mm. Meet het blad na met een schuifmaat voor je de frees instelt.

Kan ik scharnieren frezen zonder mal?

Ja, met een scherpe steekbeitel van 18 of 25 mm. Teken de omtrek af, tik de contour rondom in tot de bladdikte en steek het hout er in dunne plakjes tussenuit. Het duurt langer en vraagt een vaste hand, maar het resultaat kan prima zijn.

Welke frees gebruik ik voor scharnieren?

Een rechte groeffrees van 8 tot 12 mm in een bovenfrees met kopieerring. De kopieerring loopt langs de freesmal, de frees haalt het hout weg. Frees in twee gangen, eerst de halve diepte en daarna de volle, zodat de rand niet uitscheurt.

Moet ik het kozijn ook infrezen?

Ja, bij een gewoon bladscharnier krijgt zowel de deur als het kozijn een uitsparing van de volle bladdikte. Verdeel de dikte niet over twee kanten, want dan staat de deur te ver naar voren en sluit hij niet aan op het kozijn.

Welke scharnieren hoef je niet in te frezen?

Opschroefscharnieren schroef je direct op het hout, zonder uitsparing. Ook scharnieren met rechte hoeken zijn eenvoudiger, want je hoeft geen ronde vormen na te bewerken. Een verdekt of onzichtbaar scharnier vraagt juist het meeste freeswerk.

Hoe frees ik onzichtbare scharnieren in?

Altijd met de freesmal van dat merk. Een onzichtbaar scharnier van bijvoorbeeld 160 x 32 mm verdwijnt in een diepe sparing in de kopse kant van de deur en de kozijnstijl. Kubica, Argenta, AXA en Intersteel hebben elk hun eigen mal, die zijn niet uitwisselbaar.

Wat doe ik als ik te diep heb gefreesd?

Leg een vulplaatje onder het scharnierblad. Een stukje hardboard of triplex op maat geknipt vult de ruimte op tot het blad weer gelijk ligt. Dat werkt beter dan het scharnier verplaatsen, want dan zitten de oude schroefgaten in de weg.

Op welke hoogte komen de scharnieren?

Een gebruikelijke verdeling is 20 cm vanaf de bovenkant van de deur voor het bovenste scharnier, 25 cm vanaf de onderkant voor het onderste en het derde precies daartussenin. Bij een zware deur zet je het derde scharnier iets hoger, dichter bij het bovenste.

-->